Een origineel soort halfzachtheid

Hij haalde soms rare fratsen uit. De misschien wel opmerkelijkste actie van boekhandelaar en antiquair Wout Vuyk, die in juni op 93-jarige leeftijd overleed, staat opgetekend in ‘Steven’, een verhaal van J.J. Voskuil. In dat verhaal, opgenomen in de bundel Onder andere (2007), denkt boekhandelaar Steven Buijs (Vuyk) een trouwe klant op diefstal te betrappen door hem, midden in de winkel, op de borst te stompen: „Meneer, wat doet u nou? zei hij nog – ik zeg: Ja, ik dacht dat daar een boek onder zat. Maar omdat ik zo zenuwachtig was, had ik vergeten te voelen of dat echt zo was. Nou, die klant heb ik niet meer teruggezien.”

Vuyk was „geen toonbeeld van geduld, tact was zijn kracht niet”, schrijft journalist Paul Arnoldussen in een necrologie die in augustus in literair tijdschrift De Parelduiker staat. „Maar wel: vol energie, vol ondernemingslust, een tikje rechtlijnig. En met enorme vakkennis.” Cultuur en met name literatuur ervoer Vuyk als bevrijdend. „[Vuyk] zocht een weg in wat voor hem een jungle moest zijn, zonder enige bagage en met beperkte hulpmiddelen”, schreef Voskuil, die jarenlang met hem bevriend was. „Hij was origineel, een origineel soort halfzachtheid, die hem iets eigens gaf.”

Na een streng-gereformeerde jeugd in het Zuid-Hollandse Capelle aan den IJssel , en de Mulo, ging Vuyk eind jaren veertig werken in een Haagse boekhandel. Zijn eerste eigen boekhandel opende hij in 1950, in het pand tegenover Station Hilversum waar tot op de dag van vandaag boekhandel v/h Wout Vuyk zit. Uitgever Geert van Oorschot was er een graag geziene gast, aangezien Vuyk bereid was diens controversiële werken van Gerard Reve te verkopen. Boven de winkel opende Vuyk een galerie, waar onder andere de Zuid-Afrikaanse schrijver en schilder Breyten Breytenbach exposeerde.

In 1966 verhuisde Vuyk met vrouw en vier kinderen naar Amsterdam. Daar opende hij een antiquariaat op de Spuistraat. Hij groeide er, mede door zijn aanwezigheid op de vrijdagse boekenmarkt op het nabij gelegen Spuiplein, uit tot een begrip. Klanten uit Nederland, Frankrijk en Duitsland kwamen naar Vuyks winkel, gespecialiseerd in kunstboeken en werken over Nederlands-Indië. Toen Vuyk in 2012 zijn winkel sloot, was hij te oud om zijn boeken zelf naar de Spuimarkt te tillen.