Bonte stoet aan drugsverdachten

Het bedrijf Party King in Best staat centraal in een grote drugszaak. Wat was de rol van voormalig ‘godfather’ Ton van D.?

De politie doet een inval in een drugslaboratorium in Brabant. Foto ANP / ROBIN VAN LONKHUIJSEN

De rechtbank in Den Bosch heeft haast. Vrijdag verschijnen in zes afzonderlijke sessies 21 verdachten die allemaal worden beschuldigd van betrokkenheid bij de productie en verkoop van synthetische drugs als xtc en speed. Het is een enorme klus die tot laat in de avond zal duren.

Alle verdachten worden gelinkt aan de Party King uit het Brabantse Best. Het kantoor van dit verhuurbedrijf in feestartikelen fungeerde volgens justitie jarenlang als een ontmoetingsplaats voor drugscriminelen.

Voor justitie is de Party King een unieke plek geweest om bewijs te verzamelen over de Nederlandse pillenindustrie. Het kantoor werd voorzien van speciale afluisterapparatuur waarmee vele duizenden gesprekken maandenlang ongemerkt zijn afgeluisterd. De verdachten spraken er vrijuit, zo zegt een van de advocaten in het dossier. Om de verdachten te kunnen identificeren zijn bovendien foto’s gemaakt bij de ingang.

Dit materiaal is gebruikt in zes onderzoeken, die afzonderlijk voor de rechter komen. Dat leidde meteen tot stevige kritiek van de advocaten. Zij stellen dat de werkwijze van het Openbaar Ministerie leidt tot onduidelijkheid. „Justitie heeft zicht op het hele plaatje, maar wij krijgen maar een deel te zien”, aldus advocaat Erik Thomas. „Dat belemmert de verdediging.”

De jongste is 23, de oudste 70

De line-up van verdachten geeft een inkijkje in de pillenhandel, een criminele sector waarin Nederland volgens de statistieken tot de grootste ter wereld behoort. De een is lasser, de ander taxichauffeur. Een derde verdachte heeft een garage en er is ook iemand die auto’s verhuurt. De jongste verdachte moet nog 24 worden, de oudste is bijna 70 jaar.

Ze hebben allemaal hun eigen verhaal. Er staan enkele doorgewinterde beroepscriminelen terecht met een strafblad dat een lange carrière in de drugshandel verraadt. Maar er is ook een vader zonder strafblad wiens vrouw en kinderen uit huis gezet dreigen te worden door huurachterstand. En een garagehouder die failliet dreigt te gaan. De gemeente heeft zijn woning en bedrijfspand dichtgetimmerd omdat er een drugslab is gevonden.

De verdachten in de zaak rond de Party King zijn bijna allemaal aangehouden op 4 april van dit jaar. Toen werd er op ruim honderd plaatsen huiszoeking gedaan en werden 56 personen aangehouden. Sommigen bleken onschuldig. Anderen zijn al vrijgelaten en moeten zich op een ander moment voor de rechter verantwoorden. De 21 verdachten die vrijdag voorkomen zitten allemaal nog in voorarrest. De rechtbank moet beoordelen of die hechtenis moet worden verlengd.

De verschillen tussen de verdachten zijn groot. Zo wordt een 25-jarige man uit Limburg beschuldigd van het in bezit hebben van nog geen 300 gram xtc en een gaspistool. In een andere zaak draait om een 49-jarige man uit Capelle aan den IJssel die meerdere drugslaboratoria van chemicaliën zou hebben voorzien. Bovendien zou hij de eigenaar zijn van een loods in het Zuid-Hollandse Den Bommel waar vorig jaar maar liefst 50.000 chemicaliën voor de productie van synthetische drugs zijn gevonden.

De drie eigenaren van de Party King zijn volgens justitie lid van een criminele organisatie die zich bezighield met de productie en smokkel van xtc en handel in cocaïne.

De godfather van de xtc-handel

En dan is er nog een groep mannen die betrokken was bij een drugslab achter een boerderij in Stevensbeek dat eind vorig jaar is ontmanteld. De hoofdverdachte in dat dossier is Ton van D., de godfather van de Nederlandse xtc-handel. Deze bijna 70-jarige Rotterdammer was de hoofdverdachte in de eerste grote strafzaak rond productie en handel in xtc en werd in 1992 veroordeeld tot acht jaar cel. voor handel in xtc.

Ton van D. was een graag geziene gast in de Party King waar hij met jan en alleman sprak. Volgens zijn advocaat John Silvis heeft dat niet veel om het lijf. Hij omschreef Ton van D. als een soort consultant. Een uitgetreden kenner van de business die af en toe een tip gaf, maar ook op zijn retour is. Het Openbaar Ministerie ziet dat anders. Volgens justitie is Ton van D. nog altijd actief en leidt hij „een nieuwe generatie drugslaboranten op”.

Silvis uitte forse kritiek op de manier waarop het dossier tegen zijn cliënt is opgebouwd. Ook heeft hij kritiek op de in zijn ogen beperkte tijd die hij van de rechtbank heeft gekregen – twee weken – om de zaak te bestuderen. Daarbij gaat het met name om alle heimelijk opgenomen gesprekken. „Er zitten honderden uren aan afgeluisterde gesprekken in dit dossier. Zelfs als ik twee weken in de cel van mijn cliënt ga logeren, kunnen we dat niet allemaal terugluisteren.”

En dat is volgens Silvis wel nodig om te beoordelen of alle gesprekken die als belastend worden gepresenteerd, ook echt belastend zijn. Silvis vergeleek Ton van D. na afloopt met een gepensioneerde chefkok die af en toe een tip gaf aan beginnende koks. „Volgens justitie is dat strafbaar, maar ik betwijfel dat.”