Zorgen over salafistische school

Een omstreden organisatie van salafistische moslims opent een groot lesinstituut in Rotterdam.

Het voormalige ROC Zadkine aan de Vorkstraat in Rotterdam Foto Walter Herfst

Een omstreden salafistische organisatie heeft in Rotterdam-Zuid een voormalig roc-gebouw gekocht. Het ruim 7.000 vierkante meter grote complex wordt verbouwd tot ‘islamitisch lesinstituut’, vermoedelijk gefinancierd vanuit het Midden-Oosten. Radicaliseringsexperts zijn bezorgd: de salafistische school zou voeding kunnen geven aan radicalisering van jongeren.

Het schoolcomplex is drie weken geleden gekocht voor 1,7 miljoen euro, blijkt uit gegevens uit het kadaster. De koop is getekend door de Egyptische Nederlander Nasr el Damanhoury, voorzitter van stichting Al Waqf in Eindhoven. Deze organisatie bestaat uit politieke salafisten: die zijn tegen terroristische groepen zoals IS, maar hangen wel anti-democratische en onverdraagzame opvattingen aan. Zo nodigt Al Waqf imams uit die zich negatief uitlaten over homo’s, vrouwenrechten en in bepaalde gevallen geweld legitimeren. Vorig jaar werd een Waqf-prediker geweerd door de gemeente Eindhoven omdat deze mogelijk betrokken was bij de gewapende jihad in Syrië.

Coalitiepartijen in Rotterdam willen nu dat de gemeente voorkomt dat het instituut er komt. Ook Tweede Kamerlid Marcouch (PvdA) wil dat het kabinet actie onderneemt.

De salafisten kochten de Rotterdamse school via een buitenlandse constructie. El Damanhoury ondertekende de koopakte namens de Al Nour Foundation, een onbekend vastgoedfonds met een postadres in het Duitse Heidelberg. Het fonds is gelieerd aan Al Waqf. Voorzitter El Damanhoury vertegenwoordigt het fonds in gesprekken met de gemeente Rotterdam. Naast het Duitse adres van het fonds is een Arabische moskee gevestigd waar lessen worden gegeven door Mohammed Abu Fatima, een imam die op zijn website meldt dat hij is opgeleid door Al Waqf.

Het schoolgebouw is gefinancierd met geld uit het Midden-Oosten, zegt vastgoedbelegger Kaslee Projecten die het pand verkocht. Eerder meldde inlichtingendienst AIVD dat Al Waqf nauw gelieerd is aan personen binnen het establishment van Saoedi-Arabië. Financiële steun uit deze landen is niet illegaal, maar de wijze waarop deze school is gekocht lijkt niet in lijn met de salafismeaanpak van minister Asscher (Sociale Zaken, PvdA): die wil dat salafistische organisaties transparant opereren. De gemeente Rotterdam was volgens bronnen niet op de hoogte. Ook omwonenden zijn niet geïnformeerd. De gemeente laat in een schriftelijke reactie weten inmiddels „in gesprek” te zijn met Al Waqf, „om een beter beeld te krijgen van de activiteiten die zij in het pand willen gaan organiseren”. Al Waqf wil niet reageren.

Tot nu toe niet in Rotterdam

Volgens inlichtingendienst AIVD kunnen de onverdraagzame en polariserende aspecten van sommige salafisten voeding geven aan radicalisering. Een salafistisch instituut is daarom onwenselijk, zegt Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme aan de Universiteit Leiden. Hij heeft ook zorgen over de vermoedelijk buitenlandse financiering. „Wat willen buitenlandse investeerders terug voor hun donatie? Is het bestuur vrij om te doen wat het wil of bepaalt men straks in Saoedi-Arabië wat in dit instituut gebeurt?”

De Rotterdamse raadsfracties Leefbaar Rotterdam en CDA, die samen met D66 de coalitie vormen, reageren geschokt. Zij willen dat het college de komst van het instituut gaat dwarsbomen. „Een salafistenschool staat totaal haaks op de gemeentelijke aanpak van radicalisering”, stellen de coalitiepartners in schriftelijke vragen.

Salafisten zoeken de afgelopen maanden steeds meer samenwerking. De beweging was sterk gefragmenteerd door onderlinge meningsverschillen, maar nu het salafisme sinds een jaar extra onder vuur ligt, zijn er steeds innigere contacten tussen salafistische voormannen in Nederland. Onlangs richtten drie salafistische groepen een gezamenlijk platform op. Het nieuwe lesinstituut is ook een teken van de nauwere samenwerking. Er zouden plannen zijn om verscheidene salafistische stichtingen in het complex te huisvesten. Behalve Al Waqf uit Eindhoven lijkt ook de salafistische Dawah-Groep uit Utrecht betrokken bij het instituut, die weer is gelieerd aan de As-Soennah-moskee in Den Haag. Hiermee breiden de drie grootste salafistische kernen van Nederland – Eindhoven, Utrecht en Den Haag – hun invloed uit naar Rotterdam, dat tot nu toe geen politieke salafisten huisvestte.