Justitie: niets belast Demmink

Het OM ziet geen reden een ex-topambtenaar wegens seksuele delicten voor de rechter te dagen. Het streeft nu naar een openbaar sepot.

Al zeker vijftien jaar doen de beschuldigingen de ronde. De voormalige justitiële topambtenaar Joris Demmink (68) zou zich schuldig hebben gemaakt aan seks met minderjarige jongens. Het Openbaar Ministerie (OM) zag in die aantijgingen bij gebrek aan bewijs nooit reden voor een strafrechtelijk onderzoek.

Dat veranderde in 2014. Toen gaf het gerechtshof het OM opdracht een strafrechtelijk onderzoek te openen. Aanleiding was een klachtprocedure van twee Turkse mannen, die halverwege de jaren negentig in Turkije als minderjarigen door Demmink zouden zijn verkracht.

Het onderzoek liet Demmink, sinds 2012 gepensioneerd als secretaris-generaal, niet onberoerd. „Hij vond het verschrikkelijk als hij merkte dat iedereen begon te fluisteren zodra hij werd gesignaleerd, bijvoorbeeld in de rij bij het Concertgebouw”, vertelt een kennis van hem uit de VVD. Vier weken terug, toen Demmink in een civiel verhoor in Amsterdam moest getuigen, ontstond zelfs een oploopje van demonstranten. „Kindermoordenaar”, werd er geschreeuwd.

Donderdag liet het OM weten wat het „minutieus uitgevoerde onderzoek” heeft opgeleverd: helemaal niets. „Er is geen enkel belastend materiaal voor betrokkenheid van Demmink bij de beweerdelijke verkrachtingen.” De verdachte kan volgens het OM de delicten zelfs niet hebben gepleegd. „De belangrijkste bevinding uit het onderzoek van de rechter-commissaris en de Rijksrecherche is dat Demmink in de jaren 1995, 1996 en 1997 niet meerdere dagen achtereen aansluitend in Turkije is geweest.”

Het onderzoek werd overigens bemoeilijkt doordat Turkije weigerde onderzoek in eigen land toe te staan. De Haagse onderzoeksrechter Yolande Wijnnobel reisde driemaal naar Turkije om toestemming te vragen voor het horen van getuigen. Het baatte niet. Een verzoek om medewerking van minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) aan zijn Turkse ambtgenoot hielp vorig jaar evenmin. Turkije wil niet zeggen waarom Nederland geen getuigen mag horen.

Tegelijk met het strafrechtelijk onderzoek heeft het OM ook „een uitgebreid oriënterend feitenonderzoek ingesteld, waarbij de Rijksrecherche alle signalen van seksueel misbruik door Demmink heeft onderzocht”. De conclusie van dit onderzoek luidt dat „niet gebleken is van enig vermoeden van strafbaar handelen door Demmink”.

Het OM zal het gerechtshof in Den Haag nu vragen het zogeheten bewilligingsverzoek om de strafzaak tegen Demmink te mogen seponeren in het openbaar te behandelen. Dat wil justitie zo omdat ze hoopt dat de beschuldigingen die voortdurend in sommige media opduiken dan eindelijk ophouden.

Het is maar de vraag of dat lukt. Voor velen, vooral actief op sociale media, is Demmink hoe dan ook een kinderverkrachter. Ontkenningen van justitie vormen in hun ogen alleen maar het bewijs dat sprake is van een Groot Complot waarbij Hoge Heren elkaar de hand boven het hoofd houden. „Het adagium ‘iedereen is onschuldig tot het tegendeel wordt bewezen’ geldt kennelijk niet voor Demmink”, aldus een justitiële bron.

Verdachte Demmink laat via zijn advocaat Jan Leliveld weten het voornemen tot sepot „de enig juiste beslissing” te vinden. „De aangiften worden niet door feiten ondersteund.”

Onduidelijk is nog of Demmink instemt met een openbare zitting van het gerechtshof in zijn zaak. Normaal gesproken vindt zo’n zitting achter gesloten deuren plaats. Demmink zal hierover nog met zijn raadsman overleg voeren.

De advocaat van de aangevers, Adèle van der Plas, is niet tevreden met het voornemen tot sepot. Ze spreekt van „een ondoorzichtige bende”. Ze hoopt volgende week de dossiers in deze zaak bij het OM in te zien. „Ik wil wel eens zien welke rechtshulpverzoeken er nu precies bij Turkije zijn ingediend.”

De zaak-Demmink is voorlopig nog niet voorbij.