DNB onderzoekt rol trustkantoor TMF bij fraude in Mozambique

Miljoenenschandaal Trustkantoor TMF was een schakel in een miljoenenlening door de Mozambikaanse overheid. Veel geld verdween. Informeerde TMF zich wel?

De marineschepen die de spil vormen in het Mozambikaanse fraudeschandaal Foto Jeffrey Barbee

De Nederlandsche Bank (DNB) doet onderzoek naar het Amsterdamse trustkantoor TMF in verband met het fraudeschandaal in Mozambique. Dat melden ingewijden aan NRC.

TMF is de bestuurder van Ematum b.v., een bedrijfje dat in 2013 is opgericht om vanuit Nederland voor 850 miljoen dollar aan obligaties te plaatsen op de internationale kapitaalmarkt. Ematum b.v. verstrekte het opgehaalde geld vervolgens als lening aan het Mozambikaanse staatsbedrijf Ematum SA, dat het zou investeren in de tonijnvisserij. Daar kwam weinig van terecht: van de 850 miljoen is 500 miljoen doorgesluisd naar het ministerie van Defensie en toen verdwenen.

Rol regering Mozambique

Nadat in april aan het licht was gekomen dat de Mozambikaanse regering buiten medeweten van internationale donoren nog twee staatsbedrijven had opgericht om internationale leningen aan te gaan, legden verschillende donoren, waaronder het IMF en Nederland, een deel van de hulp aan Mozambique stil. Door de dalende gasprijs en de waardevermindering van de nationale munt dreigen de dollarleningen onbetaalbaar te worden en staat het land dicht bij een bankroet, terwijl er door droogte voedselschaarste heerst.

DNB onderzoekt onder meer of TMF zich voldoende heeft vergewist van de bestemming van het geleende geld. Het is onbekend wanneer het onderzoek klaar is. DNB doet geen uitspraken over individuele instellingen en wil dan ook geen commentaar geven. De toezichthouder benadrukt al jaren dat trustkantoren zich beter moeten informeren over herkomst en bestemming van geldstromen die via hen lopen. Het ministerie van Financiën werkt aan verscherpte wetgeving.

TMF juicht onderzoek toe

TMF zegt in een reactie: „Wij juichen elk onderzoek van welke toezichthouder dan ook toe als dat kan bijdragen aan het voorkomen van misbruik, maar we denken niet dat het in dit kader passend is uitspraken te doen over onze specifieke relatie met DNB.” DNB is niet de enige toezichthouder die zich met de affaire bemoeit.

Eerder werd al bekend dat de Britse Financial Conduct Authority de rol van de zakenbanken Credit Suisse en VTB bekijkt. Ook de Zwitserse financiële toezichthouder onderzoekt Credit Suisse. Het IMF en de Verenigde Staten pleiten voor een onafhankelijke internationale audit. Mozambique zelf is een justitieel onderzoek begonnen.