Uitgaven aan WW-uitkeringen fors omlaag

De daling van bijna een kwart is vooral het gevolg van de opleving van de economie van dit moment.

Bestuursvoorzitter Bruno Bruins vorig jaar tijdens de presentatie van de jaarcijfers van het UWV. Foto ANP / Koen van Weel

Er wordt dit jaar fors minder geld uitgegeven aan WW-uitkeringen dan begin dit jaar nog werd verwacht. In 2015 was de overheid nog 6,4 miljard euro kwijt aan de werkloosheidsuitkeringen, in 2017 zal dat zijn gezakt tot 5,1 miljard. Dat is een daling van bijna een kwart en die is vooral het gevolg van de opleving van de economie van dit moment.

Uitkeringsinstantie UWV komt met die nieuwe cijfers in de zogenoemde ‘Juninota’, bedoeld voor de Rijksbegroting die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd. In vergelijking met de ‘Januarinota’ van het UWV kan het kabinet Rutte II door betere economische vooruitzichten rekenen op een meevaller van 138 miljoen euro per jaar. De berekening van het UWV is gebaseerd op cijfers van het CPB, waarin nog geen rekening is gehouden met mogelijke effecten van de Brexit op de economische ontwikkeling in Nederland.

Aantal WW-uitkeringen daalt minder dan verwacht

Het aantal WW-uitkeringen daalt ook, maar minder dan je op basis van de verminderde uitgaven zou verwachten: van 450.000 begin dit jaar tot ongeveer 394.000 eind 2017 – een daling van 12,5 procent. Dat komt door een andere berekening van de WW-uitkeringen nu de Wet werk en zekerheid geldt (sinds 1 juli vorig jaar). Daarin is geregeld dat WW’ers die een lager betaalde baan accepteren, hun uitkering niet meteen kwijtraken: ze krijgen een aanvulling. Het UWV gaat ervan uit dat mensen daardoor eerder aan het werk gaan, waardoor de uitkeringslasten dalen. Daarnaast is er ook wel weer een kans op stijging van kosten: eerder waren er ook al mensen die zo’n baan accepteerden – zonder aanvulling. En die aanvulling is er nu dus altijd wél.

Door de veranderde regels wacht het UWV langer met het officieel stopzetten van een uitkering – eerst eerst moet de afrekening rond zijn – en ook dat heeft effect op het hogere aantal uitkeringen dan je zou verwachten als je naar de daling in de WW-uitgaven kijkt.

Afname faillissementen oorzaak meevaller

De meevaller komt ook door de afname van het aantal faillissementen. Het UWV geeft dit jaar 5 procent minder uit aan loonkosten die het op zich neemt na een faillissement, ondanks de ondergang van grote winkelketens begin dit jaar. ,,Dat waren heel zichtbare faillissementen”, zegt econoom Neander Nijman van het UWV. ,,Minder zichtbaar is dat het in de detailhandel wel steeds beter gaat en bijvoorbeeld ook in de bouw en de zakelijke dienstverlening.” Voor volgend jaar wordt een daling van de faillissementsuitkeringen verwacht van nog eens 10 procent.

Dat er nog maar heel weinig Wajonguitkeringen bij komen voor gehandicapten die 18 jaar worden, door de Participatiewet, heeft tot nu toe nauwelijks effect op de uitgaven voor die uitkeringen. Volgens Nijman heeft dat te maken met de indexatie van die uitkeringen en ook met de groep Wajongers die vanaf hun 23ste ineens een hogere uitkering krijgen, omdat de uitkeringen tot hun 22ste nog gebaseerd zijn op het veel lagere jeugdloon. Nijman: ,,Als het minimum jeugdloon wordt verhoogd, zoals minister Asscher nu heeft voorgesteld, betekent dat dus ook weer een plus voor de Wajongers.”

    • Petra de Koning