Opinie

    • Hans Beerekamp

Rechercheurs halen een oude moord op

In mijn herinnering was er dertig jaar geleden veel minder aandacht op televisie voor misdaad. Naar Angelsaksisch voorbeeld wordt nu elke moord, ook tijdens een eventueel proces, breed uitgemeten.

Naast de nieuwsprogramma’s en Opsporing Verzocht (AVRO-TROS) zijn er de talrijke advocaten en rechtbankverslaggevers die in de talkshows graag elk detail met ons delen.

Relatief nieuw is de trend van docusoaps waarin het openbaar ministerie, een arrestatieteam, een gevangenis of de rechterlijke macht camera’s toelaten om het publiek meer te betrekken bij hun werk. Toch voegt de nieuwe driedelige serie Zaak van Je Leven (WNL) een ontbrekend perspectief toe, namelijk dat van de praktijk van de recherche bij de opsporing.

De indruk bestaat dat het initiatief niet van de politie is uitgegaan, maar van de omroep van Wakker Nederland. Dat neemt niet weg dat de rechercheurs Rob Boon en Jan Zambeek van het Utrechtse coldcaseteam in de eerste aflevering de show stelen. Enthousiast en soms ontroerd spelen ze na hoe ze in 2005 de bijna dertig jaar oude lustmoord op de 11-jarige Arthur Ghurahoo wisten op te lossen.

De jongen was dood en verkracht gevonden in de struiken van Fort Vechten. DNA-onderzoek bestond toen nog niet, maar in 2001 wel. Er bleek een perfecte match te zijn met eerdere onopgeloste zedenmisdrijven. De zaak dreigde te verjaren, dus startte het OM een gerechtelijk vooronderzoek tegen de heer X, een nog niet geïdentificeerde verdachte met een exact profiel. Een gedragsdeskundige of profiler had gesuggereerd dat de zorgvuldigheid waarmee het stoffelijk overschot was behandeld wees op een geweten en dus mogelijk wroeging. Het advies was om suïcides in de gaten te houden.

Toen een onderwijzer, tevens al 25 jaar jeugdtrainer van voetbalclub Elinkwijk, naar wie een zedenonderzoek liep, voor de trein sprong, waren de rechercheurs net allebei met vakantie. Ze waren te laat, want Joop was al gecremeerd. Maar het OM gaf toestemming om weken later toch nog „van de biels wat materiaal veilig te stellen.” Het bleek hem te zijn.

Het aardige van dit programma is dat je er veel van opsteekt over de merkwaardige details van zo’n zaak. Dat de voorzitter van Elinkwijk, een oude kennis van ‘Joop’, de Utrechtse korpschef Peter Vogelzang was. Dat Joop nooit als verdachte in beeld was geweest. En dat naar aanleiding van deze zaak de verjaringstermijn voor levensdelicten werd afgeschaft.

Daags voor de uitzending vertelden Boon en Zambeek in RTL Late Night dat zelfs het maken van Zaak van Je Leven weer wonden had opengereten bij de nabestaanden. Die verweten de politie de zaak niet eerder te hebben opgelost.

Meestal zie je op tv leidinggevenden en woordvoerders van de politie. Rechercheurs gedragen zich anders, zo blijkt: menselijker, minder afstandelijk. Ze halen hun ordners weer te voorschijn, bevestigen foto’s aan de muur (net als in een film of serie) en wisselen herinneringen uit. Weet je nog hoe lang we gezocht hebben naar die groene auto? Zonder die profiler waren we er nooit uitgekomen! Het zijn betrokken puzzelaars. En politiemensen zoals je die graag altijd zou zien.

    • Hans Beerekamp