Miljardenstrop: toeristen blijven weg van Turkse stranden

Economie Turkije De aanslagen in Turkije maken slachtoffers, maar raken ook de economie. Russen, Britten, Duitsers blijven weg. Voor dit jaar is de schatting dat Turkije 15 miljard dollar misloopt.

De Galatabrug is de brug over de Gouden Hoorn die de wijken Eminonu (west-onder) en Galata (oost) van de Turkse stad Istanbul met elkaar verbindt. ANP / Robert Vos

Op de dag na de aanslag zit toeristengids Gökham Durgun (32) op een bankje voor de Blauwe Moskee, het meest toeristische stukje van Istanbul. Wachten, wachten, wachten, zegt Durgun, dat is het enige wat hij kan doen. Wachten tot de toeristen weer komen. „Ik begrijp niet waarom het steeds in Turkije gebeurt. Alleen vanwege onze grens met Syrië? Iedereen komt naar ons land met een visum van twintig euro, er is geen controle.”

Naast het directe leed van de slachtoffers is er het indirecte leed van de economie. Het Turkse toerisme wordt zwaar getroffen door een jaar van aanslagen en politieke onrust. De hardste klap werd uitgedeeld door de Russen: na het neerhalen van een Russische straaljager door Turkije in november vorig jaar deed president Vladimir Poetin Turkije in de ban als vakantieland voor de 4,5 miljoen landgenoten die er jaarlijks heengingen.

Het aantal buitenlandse bezoekers daalde in de eerste vijf maanden van dit jaar met 23 procent. Niet alleen de Russen blijven weg. Het aantal Britten en Duitsers daalde elk met circa 30 procent. Cruisemaatschappijen mijden het land.

Dat komt hard aan in een land waar 8 procent van de werkgelegenheid en ruim 6 procent van het nationaal inkomen aan toerisme te danken is. In 2014 stond Turkije nog op de zesde plaats van ’s werelds populairste vakantiebestemmingen. Voor heel 2016 verwachten Turkse toerisme-instanties een daling van 40 procent, ofwel een verlies van 15 miljard dollar.

Dit is vreselijk voor iedereen

We denken nu niet aan zaken, zegt Hüseyin Büyükdemir, manager van hotel Alzer aan het plein bij de Blauwe Moskee, vijftig meter van de plek waar in januari een aanslag plaatsvond. „Ik voel me heel slecht. Dit is vreselijk voor iedereen. Elke maand zeggen we: o God, geef ons deze maand vrede. En dan ontploft er weer een bom.” Büyükdemir heeft begrip voor de toeristen die wegblijven. „Wat kan ik zeggen, als iemand belt die twijfelt of hij wel moet komen? Niets. Ga jij naar een land waar elke maand een bom ontploft? Nee.”

Alleen de Arabieren blijven komen, constateert de hotelmanager. „Die leven altijd in chaos, zij zijn het gewend. Europeanen zijn niet gewend aan bommen. Daarom zijn ze bang en ze hebben gelijk.”

Nederlanders zijn nuchter, zegt Mirjam Dresmé van brancheorganisatie ANVR. „Maar na een paar aanslagen achter elkaar in Turkije denken ze toch: hmm, toch maar een andere bestemming deze zomer.” Om na een tijdje terug te komen, want de prijs-kwaliteitverhouding is goed in Turkije. „Bovendien is Turkije erg groot. Het klinkt cynisch, maar als er iets gebeurt in Istanbul of Ankara heb je daar aan de kust geen last van.”

Tot nu toe werden nog geen aanslagen aan de kust gepleegd. Begin april waarschuwde de Amerikaanse ambassade voor een mogelijke aanslag in badplaats Antalya. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wilde toen niet toelichten waar de dreiging uit bestond of op was gebaseerd.

Daling van 37 procent

Het aantal boekingen bij Nederlandse touroperators voor Turkije was voor de aanslag van dinsdag al gedaald met 37 procent. Dat was de stand per 1 juni voor boekingen in heel 2016, ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar (boekingen tot 1 juni 2015 voor heel 2015). Dat blijkt uit cijfers van de ANVR, die de boekingen van alle touroperators verzamelt. Het gaat om pakketreizen, een combinatie van vlucht en hotel, naar de badplaatsen in Zuid-Turkije. Populair zijn de all-inclusive pakketten naar resorts.

De daling is groot, maar Turkije hoort nog steeds bij de top 3 van vakantiebestemmingen, relativeert Dresmé. Spanje, Griekenland en Turkije zijn de laatste jaren favoriet en wisselen elkaar per jaar af als nummer 1, 2 en 3. Spanje staat dit jaar veruit bovenaan, met een stijging van 40 procent. Griekenland staat op de tweede plaats, met een daling van 20 procent. Nummer 4 is Portugal, met een stijging van 27 procent.

Elke maand zeggen we: o God, geef ons deze maand vrede.

Hüseyin Büyükdemir, hotelmanager

Slechts enkele klanten van reisorganisatie Corendon, specialist voor Turkije-vakanties, hebben woensdag gevraagd om een omboeking. Zolang er geen negatief reisadvies van de Nederlandse overheid geldt, kost omboeken geld. Daar schrikken mensen voor terug, zegt Simone van den Berk van Corendon.

Maar belangrijker is het besef, zegt zij, dat vakantiegangers zich realiseren dat aanslagen overal kunnen plaatsvinden. Op de korte termijn verwacht Corendon veel invloed door de jongste aanslag, op de langere termijn zal het meevallen.

Nedim Basaran, manager van hotel Ersu in Istanbul, probeert zijn hotel tegen de klippen op open te houden. Twee van zijn 38 kamers zijn bezet. Zijn hoop is gevestigd op Nederlandse toeristen. „Ik werk al vijftien jaar met Nederlanders. Normaal heb ik vijftien tot twintig kamers voor ze. Nu heb ik er nul. Ik hoop dat onze gasten snel terugkomen. We weten wat de Nederlanders willen.”

    • Marloes de Koning
    • Mark Duursma