De Texelse veerdienst moet nu snel, goedkoop én duurzaam zijn

Texel krijgt een nieuwe veerboot, uitgevoerd én grotendeels gefinancierd door eigen bewoners. Deze kan niet alleen meer passagiers vervoeren, maar is vooral ook duurzamer dan de vorige.

Foto ANP / Koen van Weel

Het geluid van zoemende lasapparaten golft door het veerhaventje in het Texelse dorp Het Horntje. In de haven wordt er hard gewerkt aan de gloednieuwe veerboot ‘Texelstroom’, die meer passagiers kan vervoeren en duurzamer is dan haar voorganger. „Eind juli gaat ze haar eerste diensten draaien”, zegt directeur Cees de Waal van ‘Texels Eigen Stoomboot Onderneming’ (TESO).

De kosten van de nieuwe veerboot, met een lengte van 135 meter, bedroegen ruim 55 miljoen euro en zijn zonder lening gefinancierd door de ongeveer 3.100 aandeelhouders van TESO, een naamloze vennootschap. Zij zien de veerboot als een investering voor de komende 25 jaar, uitgevoerd door en voor Texelaars. Op de nieuwe boot passen 340 auto’s, dat zijn er veertig meer dan op de huidige veerboot ‘De Wagemaker’. Daarnaast vaart het schip voor 70 procent op zwavelarme diesel (iets beter voor het milieu dan normale diesel), voor 20 procent op CNG (gecomprimeerd aardgas) en voor 10 procent op zonne-energie. Koelwater van de motor wordt gebruikt voor de centrale verwarming, het elektriciteitsnetwerk is aangesloten op zonnepanelen en door een windtunnel aan weerszijden van de boot, vaart die efficiënter.

De boot was een flinke investering voor TESO, dat in boekjaar 2014-2015 een jaaromzet had van 21 miljoen euro. Maar er moest volgens directeur De Waal iets gedaan worden aan de klachten van Texelaars. De Waal, zelf geboren en getogen op Texel, werd regelmatig aangesproken door mensen met kritiek op de veerdienst. „Ongeveer tweederde van de aandeelhouders woont op Texel”, zegt De Waal. „Van hen kreeg ik dagelijks te horen wat er verbeterd kon worden.” Hij verzamelde de ideeën. „Van de zeshonderd ideeën die wij binnenkregen, zijn er vierhonderd verwerkt in de nieuwe boot”, zegt hij trots.

Zo kort en goedkoop mogelijk

Het bedrijf heeft veel weg van een coöperatie: het geeft minder om de behaalde winst (vorig jaar was dat 2 miljoen euro) en wil vooral de reis tussen Texel en Den Helder zo kort en goedkoop mogelijk maken. Dat was ook het oorspronkelijke doel van het bedrijf: de Texelse huisarts Adriaan Wagemaker richtte TESO in 1907 op uit onvrede over de toenmalige veerdienst. Hij startte een campagne tegen de Alkmaarse rederij Bosman, omdat hij genoeg had van de dure kaartjes en de lange wachttijden.

Wagemaker zamelde samen met andere eilandbewoners 75.000 gulden in om een veerboot te kopen en zo de regie over de veerdienst weer in eigen handen te krijgen. Ze kregen steun van lokale supermarkten en barretjes, die enkel klanten accepteerden die met een bonnetje konden bewijzen dat zij met TESO gereisd hadden. De boten van Bosman liepen leeg en sindsdien brengt TESO Texelaars naar de ‘overkant’.

Pas de eerste duurzame boot

De nieuwe boot kan gezien worden als een poging om het milieu bij Wagemakers ideaalbeeld van ‘Texelse solidariteit’ te betrekken. Pier Vellinga, bij het onderzoeksbureau de Waddenacademie verantwoordelijk voor de portefeuille Klimaat en Water, is blij met de milieuverbeteringen van de Texelstroom. Maar hij zegt ook dat dit pas de eerste boot in het Waddengebied is met bijvoorbeeld zwavelarme diesel en zonnepanelen, en dat er nog veel moet gebeuren voordat alle schepen ‘klimaatneutraal’ zijn.

Voor De Waal is de Texelstroom dan ook veel meer dan alleen een duurzamere versie van de vorige boot. Nadat hij het hele interieur van de Texelstroom heeft laten zien, eindigt hij zijn rondleiding op het benedendek waar straks de auto’s komen te staan. Een groepje schilders zet witte strepen op het wegdek. Het benedendek is door een groot aantal ramen opvallend licht. „Automobilisten rijden beter door als het niet te donker is aan boord,” legt De Waal uit. „Ook dat was een ingestuurd idee.”