Prehistorisch Inuït-metaal in Alaska wijst op vroege handel tussen Azië en Amerika

Inuït-familie uit Alaska, gefotografeerd in 1928. Edward Curtis

Aan de kust van Alaska zijn kleine metalen voorwerpen gevonden bij opgraving van oude Inuïtnederzettingen uit de periode van 1.000 tot 1.500 na Chr. Omdat er ook metaallegeringen gebruikt zijn (loodbrons) vermoeden de archeologen dat het metaal naar Alaska is geïmporteerd vanuit Azië, over de Beringstraat. Het onderzoek is deze maand online gepubliceerd.

Journal of Archaeological Science

De gevonden metalen voorwerpen uit de vroege Thule-cultuur in Alaska, ca 1000-1500 n. Chr.: benen visaas met ijzeren oogjes, een koperen vishaak, een koperen naald, een stukje plaatkoper, een loodbronzen kraaltje en een stuk van een loodbronzen gesp. Journal of Archaeological Science

in het Journal of Archaeological Science. De metalen voorwerpen zijn ijzeren oogjes in een benen visaas, een koperen vishaak, een koperen naald, een stukje plaatkoper, een loodbronzen kraaltje en een stuk van een loodbronzen gesp.

De Thule-cultuur ontstond rond het jaar 1.000 in Alaska en geldt als de oer-Inuït-cultuur. Hier werden bijvoorbeeld voor het eerst kajaks en umiaks (grote huidenboten) gebruikt. Vanuit Alaska verspreidde de Thule-Inuït zich over de rest van het Amerikaanse poolgebied. In de dertiende eeuw kwamen ze in (soms gewelddadig) contact met de Noorse Vikingen die zich in twee nederzettingen op Groenland hadden gevestigd. In Alaska werd pas eind achttiende eeuw contact gelegd met Europeanen (Russen, Engelsen en Amerikanen). Zelf konden de Thule-Inuït geen legeringen maken. In het oostelijke gebied verkregen ze die metalen waarschijnlijk via de Vikingen.

Bekijk hier een video over het onderzoek. In de video is er nog sprake van dat de gesp gegoten zou zijn, maar inmiddels zijn de wetenschappers daar niet meer zo zeker van. Artikel gaat verder onder video.

Hoewel dit de eerste metaalvondst is in een Thule-cultuur van vóór 1.500 was al vrijwel zeker dat deze Inuït al vóór het jaar 1.000 ijzer gebruikten. Dat wordt onder meer afgeleid uit de vorm van mesheften. Metaalvondsten zijn zo zeldzaam omdat het vooral statussymbolen waren die zorgvuldig bewaard en eindeloos hergebruikt werden. Mogelijk zijn bijvoorbeeld de nu gevonden kraal en gesp ooit vastgemaakt aan de kleding van sjamanen. Zo populair waren metalen statussymbolen bij de Thule-Inuït dat volgens sommige geleerden de expansie uit Alaska veroorzaakt is door de aantrekkingskracht van het koper uit centraal Canada en het ijzer van de Groenlandse Noren.

Bering Land Bridge National Preserve

De duinen bij Cape Espenberg, waaronder het prehistorische Inuïtdorp gevonden is. Bering Land Bridge National Preserve

    • Hendrik Spiering