Voorwaardelijke celstraf klokkenluiders LuxLeaks

Een journalist die op basis van hun documenten over belastingontwijkende multinationals publiceerde, is vrijgesproken.

Voormalige PwC-werknemer en klokkenluider Antoine Deltour (in leren jack) en zijn advocaat worden begeleid door politie na de eerste procesdag in Luxemburg. Foto Vincent Kessler / REUTERS

Twee mannen die aan het licht brachten hoe multinationals in Luxemburg jarenlang belasting ontweken, zijn veroordeeld tot voorwaardelijke gevangenisstraffen. Dat heeft een rechter in Luxemburg besloten, meldt persbureau AFP woensdag. De twee klokkenluiders, Antoine Deltour en Raphael Hallet, krijgen respectievelijk twaalf en negen maanden voorwaardelijk. Journalist Edouard Perrin, die op basis van informatie van de twee over de zaak berichtte, werd vrijgesproken.

Lees ook een interview met de Duitse Europarlementariër Sven Giegold, die het opnam voor de klokkenluiders: ‘Klokkenluiders zijn geen dieven’

De twee klokkenluiders werkten voor accountantsfirma PricewaterhouseCoopers (PwC). Die firma hielp verschillende klanten belasting te ontwijken. Deltour stuitte per ongeluk op een lijst met afspraken, beweert hij. Daarop was te zien hoe geregeld werd dat de belastingdruk van bedrijven nog maar een paar procent zou bedragen. Onder de klanten die daar gebruik van maakten waren Pepsi, Amazon en Ikea. Deltour zei geschokt te zijn door wat hij zag en kopieerde vlak voordat hij in 2010 wegging bij PwC duizenden bedrijfsdocumenten.

Legaal, maar omstreden

De constructies die de bedrijven hanteren, mogen wettelijk gezien, maar de Europese Commissie (EC) is er niet blij mee omdat het marktverstorend kan werken. Grote bedrijven kunnen zich immers adviseurs veroorloven die ingewikkelde belastingconstructies bedenken. De documenten van Deltour zorgden er samen met andere informatie voor dat de EC concludeerde dat Nederland koffieketen Starbucks van verboden staatssteun voorzag.

Lees ook dit artikel waarin Deltour over zijn beweegredenen vertelt: ‘Ik ben een element in een grotere beweging’

In 2012 maakte Edouard Perrin een documentaire op basis van documenten van Deltour. Later gaf Raphael Hallet documenten over Amerikaanse klanten van PwC aan Perrin.

Door de onthullingen in LuxLeaks kwam de discussie over belastingontwijking van multinationals prominent op de EU-agenda te staan.

Op de uitspraak is door verschillende activistengroeperingen teleurgesteld gereageerd. Transparancy International vindt dat de klokkenluiders geen straf verdienen.

Twitter avatar anticorruption Transparency Int’l #LuxLeaks whistleblowers found GUILTY. This is highly disappointing. They spoke up in the public interest & should NOT be punished! #SpeakUp

Of er beroep tegen de straf wordt aangetekend is nog niet bekend. Eerder gaf de advocaat van Deltour wel aan in beroep te gaan, als er ook maar een vorm van straf werd opgelegd.

    • Joram Bolle