‘Dit was ons pensioen, ons alles’

Reportage Extreme hagel

Veel boeren in het Brabantse Someren waren niet verzekerd tegen hagel. De schade is groot. Ze vragen, tevergeefs, om hulp.

Toen er vorige week een precisiebombardement van hagelstenen zo groot als tennisballen boven Someren losbarstte, vluchtte Nellie Verstappen het toilet in. Daar begon ze te schreeuwen. „Ons Mark zijn werk, ons Mark zijn werk!” De dagen erna bleek hoe groot de schade was aan de bomenkwekerij die haar man heeft opgebouwd en is overgenomen door zoon Mark. Alle bomen zijn kapot, het glas uit de kassen is weg, er is niks meer om te verkopen. Resultaat: ruim twee ton schade, de bomen waren niet tegen hagel verzekerd. „Ons leven is helemaal kapot”, zegt Nellie. Ze huilt. „Dit was ons huis, ons pensioen, ons alles.”

Iedereen in het Brabantse Someren heeft wel een verhaal. Vorige week donderdag viel er hagel, die in bijna elk dak in het dorp grote gaten boorden. De hagel is de genadeklap in een periode waarin de hele regio te maken heeft met extreme regenval. In het plaatsje hangen honderden felgekleurde zeilen over huizen, auto’s zijn total loss, sommige woningen zijn tijdelijk niet bewoonbaar. Maar, zo zeggen de meeste bewoners, het is pas écht erg voor de boeren. En dan vooral diegenen die niet apart verzekerd zijn tegen hagelschade.

‘Dit is een ramp’

Zoals dus de bomenkwekerij van Nellie en Piet Verstappen en hun zoon Mark. Ze zijn niet verzekerd, zeggen ze omdat het eenvoudigweg niet te betalen was. „Hagelschade moet apart verzekerd worden en dat kost zo’n 40.000 euro per jaar”, zegt de 69-jarige Piet Verstappen. „Met zo’n verzekering kun je geen bedrijf runnen. We konden nu al nauwelijks met vakantie, we stoppen al ons geld in het bedrijf. Dit is niet onze schuld, dit is een ramp. Als de overheid ons niet tegemoetkomt met geld, gaan we failliet. Zo simpel is het.”

Volgens Hans Huijbers, voorzitter van de regionale landbouworganisatie ZLTO, is de onverzekerde schade voor de boeren in het ‘hagelgebied’ zo’n 500 miljoen euro. Hij vindt dat er geld vanuit Den Haag naar het zuiden moet, en wil dat er een beroep wordt gedaan op de Wet tegemoetkoming schade bij rampen. Ook burgemeester Alfred Veltman van Someren vindt dat de overheid in actie moet komen. „Dit is een mooi moment om iets te doen aan de kloof tussen burgers en de politiek. Er moet gewoon geld komen.”

Die kans is klein, zei staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken, PvdA) woensdag tijdens zijn bezoek aan het getroffen gebied. „Wij denken dat die rampenwet hier niet van toepassing is. Deze wet is bedoeld voor als half Nederland last heeft van doorgebroken rivierdijken.” Wel wil Van Dam kijken wat hij kan doen voor de getroffen bedrijven; bijvoorbeeld in gesprek gaan met banken over financiering. Hij wijst erop dat boeren zich sinds enkele jaren voordeliger kunnen verzekeren tegen dit soort weer. De ZLTO zegt dat die nog steeds te duur zijn, vooral voor duurdere gewassen.

‘Uurtje slaap per nacht’

Wat Van Dam doet is niet genoeg, denken de boeren in Someren. Veel inwoners vinden dat ‘het zuiden’ niet volwaardig meetelt. Als dit in Amsterdam was gebeurd, zou er volgens hen wel een potje zijn geweest. „Wij zijn in Den Haag het ondergeschoven kindje”, zegt pluimveehouder Gerard Hendrikx, die zijn schade schat op dik twee ton. Ook hij is onverzekerd tegen hagelschade. „Ik slaap nog maar een uurtje per nacht. Ik had een bedrijf waar het financieel goed ging, maar al mijn stallen zijn doorboord met hagelstenen. Ik kijk niet meer naar het weerbericht, want dan maak ik me weer druk. Dan valt er weer regen door de gaten en zie ik die kleine kippen van mij onder de modder zitten. Dat doet zoveel pijn.”

Hoewel Hendrikx verwacht dat het hem al zijn spaargeld kost, denkt hij wel dat zijn bedrijf kan voortbestaan. „Weglopen kan niet”, zegt hij. Dat geldt niet voor iedereen, zegt ZLTO-voorzitter Hans Huijbers. „Het is vrij simpel: als er geen geld komt uit Den Haag om die onverzekerde bedrijven te redden, gaan er in Brabant tientallen bedrijven op de fles.”

Een van de failliete bedrijven zal die van de Verstappens zijn, denkt Piet. Terwijl hij laat zien wat er allemaal kapot is, komt zijn vrouw Nellie naar buiten. In haar hand een kaart. ‘Wij denken aan jullie’, staat erop. Binnenin staat geschreven: „Het is met geen pen te beschrijven welke ellende jullie is overkomen. Wij wensen jullie heel veel sterkte.” Nellie Verstappen haalt diep adem. „Dit doet je dan wel weer goed, al lijkt het net een rouwkaart. Maar zo voelt het ook wel, als rouwen. Rouwen om een hagelbui die in een halfuur ons complete leven heeft verwoest.”

    • Bram Endedijk