Corbyn negeert revolte tegen hem in fractie

Met overweldigende meerderheid willen de Lagerhuisleden van Labour van hun partijleider Jeremy Corbyn af. Waarom?

Slechts veertig partijgenoten in het Lagerhuis steunen Jeremy Corbyn nog. 172 andere Labour-parlementariërs steunden dinsdagmiddag een motie van wantrouwen tegen hun leider. Maar Corbyn weigert te vertrekken. Nu zijn vijftig handtekeningen nodig om een leiderschapsstrijd af te dwingen.

De afgelopen negen maanden werd steeds duidelijker dat Corbyns leiderschap waarschijnlijk niet lang zou duren. De 67-jarige Corbyn wilde een ander soort politiek bedrijven. Het wekelijkse vragenuurtje was verworden tot „theater”, zei hij. En hij wilde als oppositieleider niet de confrontatie aangaan met de premier, maar antwoord krijgen. Dat was heldhaftig.

Het leidde alleen niet tot effectieve oppositie – voor veel Lagerhuisleden de reden om nu het vertrouwen in hem op te zeggen. Dat hij halfhartig campagne voerde voor het EU-lidmaatschap was één ding. Dat hij de kiezer niet wist te overtuigen een tweede. Het vooruitzicht van deze post-Brexit-periode, waarin de regering ter verantwoording zal worden geroepen over haar onderhandelingen met Brussel, en het vooruitzicht op verkiezingen met Corbyn aan de leiding, was zijn collega’s echter te veel.

Intern gemanoeuvreer

Het debat in het Lagerhuis over de Brexit toonde maandag precies wat er mis was. De premier had zijn aftreden aangekondigd, het land uit de EU gehaald, en de leider van de oppositie had alle munitie voor een stevige reactie of de eis dat er een plan komt. Beide bleven uit.

Sterker: toen Corbyn opriep tot politieke eenheid, kon hij het niet nalaten kriegel te zeggen dat „ons verdeelde land de bankjes voor mij [van de regering] noch die achter mij [met daarop zijn eigen partij] – zal bedanken als ze zich te buiten gaan aan intern gemanoeuvreer.” Het was voor zijn collega’s een extra duwtje om de motie van wantrouwen te steunen.

Symbolische kandidaat

Tussen Corbyn en de Lagerhuisleden van Labour is nooit veel liefde geweest. Het Lagerhuislid zat weliswaar al sinds 1983 in het parlement en is geliefd in zijn eigen kiesdistrict, Islington-Noord, maar hij ambieerde nooit enige functie.

Hij was een symbolische leiderschapskandidaat, na de desastreus verlopen verkiezingen in mei en het vertrek van partijleider Ed Miliband. Socialistisch en activistisch links moest ook gehoord worden. Daarom werd zijn kandidatuur gesteund.

Maar Corbyns ideeën over hernationalisatie van het spoor, gratis onderwijs voor iedereen en een landelijk bestaanssalaris sloegen aan. De Labour-aanhang bleek linkser dan het partijkader, en waardeerde zijn principes. Dat bleek ook maandagavond, toen zich bij het Lagerhuis zo’n duizend Corbyn-aanhangers verzamelden om hem te steunen. Sinds Corbyn aantrad, is het aantal partijleden verdubbeld tot 400.000, met vooral jonge aanwas.

De kiezers

Maar Corbyn wist de kiezers niet te overtuigen. In jaren waarin er geen Lagerhuis-verkiezingen worden gehouden, doet de oppositie het meestal erg goed. Corbyns Labour verloor echter zetels.

Ook vorige week wist hij de Labour-kiezers niet mee te krijgen. Naar schatting eenderde van hen negeerde zijn advies om voor blijvend lidmaatschap te stemmen. Schaduwminister van Buitenlandse Zaken Hilary Benn concludeerde hierop dat Lagerhuisleden „er niet op vertrouwen dat we met Jeremy als leider de volgende verkiezingen winnen”. Corbyn ontsloeg hem.

In reactie stapten meer schaduwministers op. Met openlijk beleden minachting benoemde Corbyn nieuwe schaduwministers. Maar de schade aan de partij is te groot: partijprominenten, Labour-gezinde media en een geheime stemming onder Lagerhuisleden, dringen nu eensgezind aan op zijn aftreden.

    • Titia Ketelaar