Opinie

Alleen verenigd kan Europa Brexit het hoofd bieden

De combinatie crisis en top is een vaste twee-eenheid geworden als het bijeenkomsten van de regeringsleiders van de Europese Unie betreft. Zo ook weer nu het gezelschap elkaar in Brussel treft om te praten over „tectonische verandering” (premier Rutte) na het Britse referendum van vorige week waarbij een meerderheid zich uitsprak voor een vertrek uit de Europese Unie.

Het is een besluit zonder precedent en daar getuigden de eerste reacties uit het verlaten Europa dan ook van. Het was chaos troef. Waar de ene leider sprak van bedachtzame en niet overhaaste volgende stappen, bepleitten anderen juist een snelle amputatie van het Verenigd Koninkrijk. Ondertussen creëerden de markten met kelderende beurzen en koersen hun eigen werkelijkheid.

Het is daarom goed dat de rust aan het Europese politieke front nu enigszins lijkt teruggekeerd. De Britten wordt zoals het er nu naar uitziet enige tijd gegeven om orde op zaken te stellen in eigen land. Dat is terecht want het Verenigd Koninkrijk zit zonder volwaardige premier, met een zwaar aangeslagen oppositie, een staatsverband dat dreigt uiteen te vallen en een ineenstortende economie.

Maar tevens is duidelijk dat vertrouwen alleen maar hersteld kan worden door duidelijkheid. Het is allereerst aan het Verenigd Koninkrijk deze duidelijkheid te geven. Het is onbestaanbaar dat de rest van de Europa dient te wachten totdat het congres van de Conservatieve Partij dit najaar een opvolger voor de vertrekkende premier Cameron heeft aangewezen. Te hopen is dat Cameron ook doordrongen is van dit feit en zijn collega-regeringsleiders de komende dagen meer inzicht verschaft in de procedure die hij nu in gang wil zetten.

Ondertussen heeft het ‘Verenigd Europa’ zich de eerste dagen na het referendum van zijn minst verenigde kant laten zien met allerlei ad-hocbijeenkomsten in verschillende samenstelling. Het ligt voor de hand dat de grote landen Duitsland en Frankrijk het voortouw nemen. Cruciaal is dan wel dat de andere lidstaten daar volop bij worden betrokken. Het is ronduit pijnlijk dat bij het beraad in Berlijn van de regeringsleiders van Duitsland, Frankrijk en Italië premier Rutte, op dit moment roulerend voorzitter van de Europese Unie, niet op de lijst van genodigden stond.

Als het overgebleven deel van de Europese Unie iets nodig heeft is het wel het uitstralen van eenheid. De bijeenkomst van regeringsleiders in Brussel is daarvoor de gelegenheid bij uitstek. De crisis is dan nog lang niet opgelost. Maar hij wordt in elk geval ook niet nog verder verdiept.