Turkije haalt banden aan met bondgenoten in regio

Erdogan wil betere relatie met Rusland, Israël, Egypte en Syrië

Foto Reuters

De Turkse regering probeert de ruzie met Rusland bij te leggen. De twee machtige landen hebben een conflict sinds Turkije eind november een Russische straaljager neerhaalde die vanuit Syrië het Turkse luchtruim schond. Daarmee escaleerden de spanningen over de oorlog in Syrië. Rusland steunt daar actief het regime van Assad, Turkije de oppositie.

De afgelopen maanden is het in de Turkse hoofdstad Ankara doorgedrongen dat de Turkse strategie van het steunen van soennitische oppositiegroepen onhoudbaar is. De door Turkije gesteunde groepen zijn niet sterk genoeg om te winnen. Bovendien lijdt de relatie met de Verenigde Staten eronder, die vooral op Koerdische milities in Syrië leunen in de strijd tegen Islamitische Staat (IS).

Turkije is daardoor geïsoleerd geraakt. De regering heeft vrijwel geen bevriende regimes in de regio en is kwetsbaar. Zowel IS als Koerdische guerilla’s plegen er aanslagen en gebruiken buurlanden als uitvalsbasis.

Nadat president Erdogan premier Davutoglu vorige maand tot aftreden dwong, gebruikt hij diens opvolger Yildirim om te laten merken dat Turkije op verzoening uit is. Op 16 juni zei Yildirim in een speech dat „Turkije geen permanente animositeit met landen rond de Zwarte- en Middellandse Zee wil”. Hij noemde specifiek Israël, Syrië, Rusland en Egypte. Vier landen met wie de banden nog maar een paar jaar geleden uitstekend waren, maar waarmee Turkije ernstig gebrouilleerd is geraak.t

Maandag werd na zes jaar ijstijd een akkoord met Israël wereldkundig gemaakt. Nog diezelfde middag bracht het Kremlin naar buiten dat ‘een excuusbrief’ van Erdogan was ontvangen. In Turkije wordt het iets omfloerster geformuleerd. Erdogan heeft de nabestaanden van de omgekomen straaljagerpiloot om vergeving gevraagd. Maar de versie van het Kremlin wordt niet tegengesproken.

In een tv-programma sprak Yildirim maandagvond positief over de economische banden met Egypte. Vrijwel tegelijk zei Erdogan dat Turkije de relatie met Rusland zo snel mogelijk wil normaliseren. Hij noemde dat in wederzijds belang.

Rusland reageerde op het neerhalen van de straaljager met economische sancties. Die hebben de toerismesector en de landbouw in Turkije zwaar getroffen. Gazprom liet maandag weten nog altijd open te staan voor onderhandelingen over ‘Turkish Stream’, een grote geplande pijplijn voor Russisch gas richting Europa.

Het is nog niet duidelijk of het Kremlin de Turkse uitgestoken hand aanneemt. Volgens Turkse media is Erdogan van plan deze week met Poetin te bellen. Mogelijk komt dan ook de oorlog in Syrië ter sprake. Het is nog onduidelijk hoe Turkije zich daarmee wil verzoenen.

    • Marloes de Koning