De EU wil geen getreuzel met de Brexit

Eurotop Vandaag zijn de leiders van de EU voor het eerst bijeen sinds de Brexit-zege.

Angela Merkel en Matteo Renzi Reuters

De eerste EU-top sinds het Brexit-referendum zal zich in gespannen sfeer voltrekken. Met een vertrekkende David Cameron, die dinsdagavond tijdens een diner mag uitleggen hoe hij zich zo verschrikkelijk heeft kunnen verslikken in de Britse volkswil, en Europese leiders die hun ergernis stevig zullen moeten onderdrukken.

Want de wens om het netjes en zakelijk te houden is groot, zeggen EU-diplomaten. Het aanstaande scheidingsproces is al vreselijk gecompliceerd – een blauwdruk ontbreekt, aangezien het nooit is voorgekomen dat een lidstaat uit de EU wil. En dan helpt een slechte aftrap niet. Bovendien is algemeen de overtuiging dat de EU ook na een scheiding op de een of andere manier verder moet met de Britten. Dit gezien de grote economische en geopolitieke belangen die op het spel staan en het feit dat het Verenigd Koninkrijk ook straks nog steeds pal naast de EU ligt.

Vanmiddag die andere grote crisis: de vluchtelingen

De top begint dinsdagmiddag met die andere grote crisis, rondom de vluchtelingen. Vorige week werd een akkoord bereikt over een Europese kust- en grenswacht. Het is voor het eerst dat landen in crisissituaties inmenging accepteren van buitenaf. EU-leiders zullen dit omarmen als grote stap richting de nu nog ontbrekende gemeenschappelijke bewaking van de buitengrenzen. Ook aan bod komt een door buitenlandcoördinator Mogherini ontwikkelde strategie om het EU-buitenlandbeleid nieuw elan te geven. Geen onnodige luxe. Maar de Britse kwestie gooit nu roet in het eten. „Het wordt een kort gesprek”, zegt een EU-diplomaat.

Tijdens het diner zal het over Brexit gaan

’s Avonds volgt het Brexit-diner, dat voor een belangrijk deel zal gaan over EU-verdragsartikel 50, met de spelregels voor een scheiding. De onderhandelingen kunnen pas beginnen als de Britten dit artikel formeel inroepen, maar Cameron vindt dat zijn opvolger dit moet doen. Mogelijk gebeurt dit pas in het najaar. Vooralsnog accepteren EU-leiders dat, maar ze zullen ook grenzen trekken. De belangrijkste: zonder notificatie ook geen onderhandelingen of zelfs maar informele gesprekken. En hoewel een Brits besluit niet kan worden geforceerd, zullen EU-leiders Cameron vertellen dat ze geen zin hebben in getreuzel.

Ook zullen de EU-leiders onderstrepen dat ze geen juridisch vacuüm zullen dulden gedurende de, minstens, twee jaar dat de onderhandelingen waarschijnlijk gaan duren. Zolang de scheiding niet rond is, zullen alle EU-wetten ook voor de Britten van kracht blijven. Woensdag vergaderen de 27 EU-leiders informeel verder, zonder Cameron. Besluiten worden daar niet verwacht, wel geruststellende boodschappen over de onverminderde relevantie van de EU.

    • Stéphane Alonso