Opinie

    • Paul Luttikhuis

Is een Brexit slecht voor het klimaat?

Een vertrek van de Britten uit de Europese Unie heeft grote risico’s voor het klimaatbeleid. Zowel in Groot-Brittannië zelf, als in de EU.

Na het besluit van de Britten om uit de EU te vertrekken, verdedigden politici in andere landen (waaronder Nederland) de Europese Unie met een verwijzing naar grensoverschrijdende thema’s die landen alleen gezamenlijk kunnen oplossen. Steeds werd in dat rijtje ook ‘het klimaat’ genoemd. De vraag rijst wat het uittreden van de Britten betekent voor het Europese klimaatbeleid.

Britse milieuorganisaties waarschuwden vooraf voor de gevolgen. Ze wezen erop dat het Verenigd Koninkrijk veel milieubeschermende maatregelen heeft genomen onder druk van de EU. Als die druk wegvalt kan het milieu daar de dupe van worden. Daar komt bij dat premier David Cameron een relatief stevig milieu- en klimaatbeleid voerde.

Actiepunten UKIP

Of Camerons opvolger dat beleid zal voortzetten is nog maar de vraag. Veel pro-Brexit politici hebben weinig belangstelling voor het onderwerp. In het manifest van de UK Independent Party van Nigel Farage voor de laatste verkiezingen gaan vijf van de honderd actiepunten over milieu en klimaat:

53. afschaffing van een eigen ministerie voor Energie en Klimaatverandering, delen ervan onderbrengen bij het ministerie van Milieu, voedsel en landbouw
78. De klimaatveranderingswet uit 2008, die de economie 18 miljard pond per jaar kost, intrekken
79. De Europese richtlijn voor [schonere] verbrandingsovens schrappen en herontwikkeling van eigen Britse energiecentrales
80. Financiële steun voor de ontwikkeling van Brits schaliegas, met de juiste veiligheidsgaranties
81. Geen nieuw belastinggeld voor windparken

Ook Boris Johnson, leider van het Brexit-kamp bij de Conservatieven, staat niet bekend om zijn zorgen over de opwarming. Ik een grappig bedoelde column in de warme winter van vorig jaar, kwamen alle sceptische argumenten om de gevolgen van klimaatverandering te relativeren nog eens langs:

I rang the great physicist and meteorologist Piers Corbyn. You know Piers: he is the older brother of Jezza, and he is famous for believing that the world – on the whole – is getting colder, and that the whole global warming theory is unsound, to say the least. Piers thinks that whatever the role of humanity in affecting the temperature of the planet, that role is pitifully trivial next to the Sun, the supercolossal boiling ball of gas about which we revolve and which enables life on Earth.

Johnson is het helemaal mee eens meet Jeremy Corbyns klimaatsceptische broer. Het is allemaal een kwestie van perceptie. De klimaattop in Kopenhagen in 2009 mislukte volgens hem doordat het in Denemarken toen uitzonderlijk koud was. Het akkoord van Parijs was juist te danken aan het warme weer in de Franse hoofdstad:

It is fantastic news that the world has agreed to cut pollution and help people save money, but I am sure that those global leaders were driven by a primitive fear that the present ambient warm weather is somehow caused by humanity; and that fear – as far as I understand the science – is equally without foundation.

Het Institute for European Environmental Policy (IEEP) heeft voorafgaand aan het referendum een onderzoek gedaan naar de mogelijke gevolgen van een Brexit. Volgens de onderzoekers behoort de Europese milieuwetgeving tot de strengste en ‘meest invloedrijke’ ter wereld. Dit zijn de belangrijkste verdiensten van het Europese beleid:

EU milieubeleidDat heeft twee gevolgen. Als de stok achter de deur ontbreekt, en de Britse overheid alleen aan zichzelf verantwoording hoeft af te leggen, kan dat ten koste gaan van de handhaving van milieu- en klimaatwetgeving.

This assessment in part reflects the necessarily international nature of delivering climate mitigation objectives; in contrast, an alternative policy of significantly reduced UK ambition on climate mitigation would be easier to deliver from outside the EU’s legislative framework. While such a shift in policy would remain unlikely even in the event of a “Leave” vote, the added policy risk for low carbon investment would have an impact on the costs and effectiveness of UK mitigation policy.

Maar ook als de Britten in eigen land hun strenge wetten handhaven, zal de EU na hun vertrek de Britse inbreng op het gebied van klimaatbeleid missen.

Vorig jaar onderhandelde David Cameron in Brussel over een nieuwe relatie met de EU, in de hoop de voorstanders van een Brexit op andere gedachten te brengen. Hij kreeg verschillende toezeggingen, onder andere over het indammen van immigratie uit de oostelijke lidstaten.

Het gerucht gaat Polen – dat met zijn op steenkool gebaseerde energievoorziening tegen strenge klimaatwetgeving is – alleen bereid was op gebied concessies te doen op het gebied van immigratie als de Britten voorlopig zouden zwijgen over strengere klimaatwetgeving.

Het gerucht is nooit bevestigd. Maar ook als het niet waar is, laat het zien hoe belangrijk de inbreng van de Britten is geweest voor een streng Europees klimaatbeleid.

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.

    • Paul Luttikhuis