Geert, check je mail over Nexit even

De kern van het populisme is de nederlaag. De populist bepleit het onmogelijke, hij krijgt zijn zin niet, en zegt daarna: zie je wel, de elites zijn tegen het volk. Dit trucje werkt meestal, maar bevat één risico: je moet niet winnen.

Dan kom je terecht in de drabbige situatie van Boris Johnson en andere Brexit-gezichten de laatste dagen: mannen die de geheimtaal van de politiek ineens zo goed beheersen dat ze vermoedelijk niet lang meer populist kunnen blijven.

Wilders kent dit dilemma, en ik vermoed dat ook hij liever een exit uit de EU bepleit dan er een bereikt. De dramatische koersval maandag van Britse en Nederlandse banken deed me dan ook ergens aan denken.

Inderdaad: aan die ongepubliceerde eerste analyse van Capital Economics. Dit Britse bureau concludeerde in 2014 voor de PVV in een officieel rapport dat we enorm profiteren – 10.000 euro per huishouden erbij – als Nederland uit de EU stapt.

Zoals ik hier vorige week schreef (ik bezit alle onderliggende stukken), bevatte een ongepubliceerde eerste analyse (The pros and cons of Nexit) op pagina 12 de vaststelling dat het land serieuze kans op een nieuwe kredietcrisis loopt bij een Nexit en terugkeer naar de gulden, waardoor banken opnieuw door de staat gered moeten worden.

De populist heeft nederlagen nodig om voort te bestaan

Maar wat zei Wilders maandagavond in de Kamer op vragen hierover van Pechtold? „Het is niet waar.”

Het interessante is dat Jaap Jansen van BNR Nieuwsradio er vorige week na mijn column ook over begon bij Wilders. Over de onderliggende analyses wilde hij niets zeggen. „Voor concepten moet u bij de maker van dat rapport zijn, Capital Economics”, zei hij.

Feit is dat het document met waarschuwing voor een kredietcrisis Wilders („Dear Geert”) 13 mei 2013 (13.32 uur) in een bijlage werd gemaild door Capital Economics („strictly confidential: Proposal for study on EU exit”). En acht dagen later, 21 mei (21.09 uur), nog een keer, in een herzien onderzoeksvoorstel met opnieuw op pagina 12 de bekende waarschuwingen.

Dus voor die stukken hoeven we echt niet naar de maker van het rapport: die zijn netjes naar de mailadressen in de Tweede Kamer van Wilders (en enkele partijgenoten) gestuurd. Wat Pechtold maandag te horen kreeg, was zodoende onwaar.

Feit is dat onze populist al jaren weet dat zijn (met subsidie!) ingehuurde onderzoekers rekening houden met een ramp bij een Nexit. Toch blijft hij ervoor pleiten. Waarom? Ik denk: hij blijft uitgaan van zijn eigen nederlaag.