‘Een nationale ramp? Boeren hadden zich moeten verzekeren’

Hagelschade Boeren willen dat de overheid voorkomt dat bedrijven vanwege weerschade omvallen. Maar die lijkt daar niet toe geneigd.

Jerry Lampen/ANP

Jerry Lampen/ANP

Plantenkweker Jan Brugmans uit Bergeijk kijkt beteuterd. Op het scherm achter hem in de studio van Omroep Brabant komen de beelden voorbij die een drone in vogelvlucht over zijn kassen maakte. „Dit was onze kwekerij, het is gatenkaas geworden”, zo omschrijft hij zijn door de hagel kapotgeslagen kassendaken treffend.

Donderdagavond raasde noodweer over het zuiden van Nederland. Zuidoost-Brabant werd het hardste getroffen. Eerst dacht Brugmans dat het wel meeviel in Bergeijk. Er viel een spiegel van de muur. Maar toen trok de hagelstorm over. „We hadden schrik om naar buiten te gaan.” Vanuit zijn woning zag de ondernemer hoe er in een minuut tijd wel vier gaten in de voorkant van de kas werden geslagen.

Zijn plantenkwekerij is geraakt door wat weerman Reinier van den Berg met enig ontzag „een heuse supercel” noemt in een blog op Weeronline. Een optimaal georganiseerde onweersbui die de vorming van grote tot zeer grote hagelstenen bevordert. Hagelstenen van 7 tot 9, misschien zelfs wel 10 centimeter in doorsnede kwamen donderdagavond naar beneden in een strook over onder meer het Brabantse Luyksgestel, Someren en Deurne.

Sluipmoordenaar

Wat Van den Berg een supercel noemt, noemen landbouworganisaties ZLTO en LLTB inmiddels „een nationale ramp”. Zij pleiten er namelijk voor dat de overheid het noodweer aanmerkt als nationale ramp. „Als er het woordje ramp op wordt geplakt, kan de overheid meer doen en heb je geen last van mededingingsregels uit Brussel”, zegt ZLTO-voorzitter Hans Huijbers.

Hij wijst erop dat de hagel het al bestaande probleem heeft verergerd van excessieve regelval in delen van Brabant en Limburg. Landbouwgronden staan er onder water en oogst gaat er verloren: van aardappelen, suikerbieten en maïs tot schorseneren en wortels. „Die overtollige regen is een sluipmoordenaar.”

Schade

Ondertussen is er nog geen zicht op de volledige omvang van de schade. In regionale media zoals het Eindhovens Dagblad stelde het Somerense ZLTO-bestuur dat alleen al in Someren sprake zou zijn van 500 miljoen euro schade. Maar dat bedrag lijkt overtrokken en is niet gebaseerd op officiële schademeldingen.

Het Verbond van Verzekeraars laat desgevraagd weten dat bij agrarische verzekeraars inmiddels voor zo’n 130 miljoen euro aan claims is binnengekomen van boerenbedrijven uit met name Limburg en Noord-Brabant.

Het Verbond van Verzekeraars ontving al 130 miljoen euro aan claims

Huijbers schat dat de schade door de hagel in combinatie met de excessieve regenval oploopt tot meer dan een half miljard euro. „Veel boeren zijn wel verzekerd voor wind en brandschade, maar vergeten het vinkje te zetten bij hagelschade.” Huijbers wil dat de overheid in actie komt. „Er mag geen bedrijf omvallen vanwege het noodweer.”

Die overheid lijkt daar niet erg toe geneigd. Een woordvoerder van staatssecretaris Van Dam (Landbouw, PvdA) stelt dat het ministerie bij boeren al jaren aandringt om zich via een weersverzekering in te dekken. „Wij trekken zelfs 9 miljoen euro per jaar uit voor een tegemoetkoming in die verzekeringspremie.”

De oproep om het noodweer tot een nationale ramp te verklaren kan hij niet helemaal plaatsen. Want als de schade zo wordt aangemerkt dan zouden boeren een compensatieaanvraag moeten doen via een beroep op de Wet tegemoetkoming schade bij rampen en zware ongevallen. In die wet staat nadrukkelijk het alleen geld voor onverzekerbare schade.”

    • Camil Driessen