De Litouwse bollenpellers hopen dat ze mogen blijven

De Britse economie werkte als een magneet op Oost-Europeanen: in plaats van de geschatte dertienduizend kwamen er een half miljoen.

‘Ze gooien ons er niet uit.” De drie Litouwse vrienden op een bankje in Spalding, in Lincolnshire in Oost-Engeland, zijn ervan overtuigd: de Brexit zal niets uitmaken voor de Oost-Europese immigranten die al in het Verenigd Koninkrijk zijn.

Vaiva Bauraite (29) zegt: „Er werken bij ons aan de lopende band van de bollenfabriek maar twee Engelsen. De rest, zo’n honderd, komen uit Polen, uit Litouwen, uit Letland, uit Roemenië.” En giechelend, voegt ze toe: „Alleen op kantoor stikt het van de Engelsen. Dat is omdat je daar de hele dag mag zitten.”

„Het duurt nog zeker twee jaar voor we iets zullen merken van een verandering. Alleen voor diegenen die nog wilden komen, is dit shit”, zegt Mindaugas Alseika (28). Bovendien heeft het Vote Leave-kamp Europeanen verzekerd dat ze mogen blijven, merkt hij op.

Een van de redenen van veel Engelsen om voor een Brexit te stemmen, was immigratie – het zichtbaarste voorbeeld van de gevolgen van lidmaatschap van de Europese Unie. Als enige, met Ierland en Zweden, liet het Verenigd Koninkrijk sinds 2004 zonder obstakels werknemers uit de nieuwe Oost-Europese lidstaten toe. En de Britse economie werkte als een magneet op vooral Poolse jongeren: in plaats van de geschatte 13.000 Oost-Europeanen kwamen er een half miljoen.

Velen zijn gebleven. Vooral in de strook ten noorden van Cambridge tot aan de Humber, waar bijna een kwart van de Britse groenten, een kwart van de aardappelen, 12 procent van het graan en 40 procent van de bloemen vandaan komt. In het district South Holland, waar Spalding ligt, komt 5,9 procent van de 88.270 inwoners uit Oost-Europa.

Heel veel buitenlanders

De vele buitenlanders hebben de streek onherkenbaar veranderd, zeggen de oorspronkelijke bewoners. Reden om voor Vertrekken te stemmen. De pro-Brexit-stem lag hier overal boven de 60 procent. In tulpenstreek South Holland zelfs op 73,6 procent, het op één na hoogste in het land, bij een opkomst van 75,3 procent. Geen van de Engelsen heeft zaterdag op de markt van Spalding spijt van Brexit.

Antons Suraks (29) en Natalia Viskere (31) uit Letland snappen het wel: „Er zijn hier wel héél veel buitenlanders”, zegt Suraks. „En, hoe zal ik het zeggen, niet al onze landgenoten laten zich van hun beste kant zien.” Ze komen uit hetzelfde dorp, ontmoetten elkaar hier, aan de lopende band van een sla-inpakfabriek. Suraks werkt nu als heftruckchauffeur, Viskere is hoogzwanger van een tweede kind. Aan teruggaan willen ze beslist niet denken: „Ons hele volwassen leven wonen we al hier. De hele familie is hier. Wat moeten we daar?” Dan liever Duitsland.

Worstjes

In het Poolse adviescentrum is er even adempauze na twee dagen hectiek. Hier wordt normaal geholpen bij het vertalen van doktersadviezen of bankafschriften, en bij belastingproblemen. „Vrijdag hielpen we vooral bij het overmaken van geld naar Polen: 30.000 pond op één dag”, vertelt Anna Czapska-Golek (35), een van de medewerkers. „Iedereen wil weten: wat gebeurt er nu met mij, wat gebeurt er met mijn hypotheek, met mijn bedrijf? Mensen zijn hier gesetteld.” Zijzelf ook: haar dochtertje van vijf speelt op de grond. „Ze heeft nooit ergens anders gewoond.”

Zorgen zijn er ook bij de Poolse winkels. Bij een daarvan hangt Daubaz Mohmad (29) over de toonbank en kijkt Zwitserland-Polen. Hij is geen Pool, maar een tot Brit genaturaliseerde Irakees en hij runt de Baltic Store al een paar jaar. De problemen om de typisch Oost-Europese producten binnen te krijgen als er handelsbarrières komen tussen het VK en de EU zijn één van zijn zorgen– hij wijst naar een worstje van 69 pence (83 cent). „Dat kost straks 1 pond.” Maar, zegt hij, „hoeveel Oost-Europeanen willen hier nu nog komen? En wie komt er dan in de fabrieken werken? Ik garandeer je dat de lokale economie hier over twee jaar totaal bedorven zal zijn.” Hij stemde voor Blijven.

    • Titia Ketelaar