Scepsis bij opening van vernieuwd Panamakanaal

Het belangrijkste kanaal ter wereld biedt nu ook doorgang aan schepen met 12.000 zeecontainers. Is het de miljardeninvestering waard?

Eigenlijk zou het gigantische containerschip (300 meter lang en 48 meter breed) de wereld rondvaren onder de naam Andronikos, naar de Byzantijnse keizer. Maar het schip kreeg een bijzondere eer toebedeeld en leek het de Chinese eigenaren wel zo gepast om het een andere naam te geven.

Zo voer de ‘Cosco Shipping Panama’ zondag, begeleid door vuurwerk en onder het toeziend oog van hoogwaardigheidsbekleders en 30.000 Panamezen, als eerste door het vernieuwde, verbrede Panamakanaal.

Het markeert een nieuwe fase in de internationale scheepvaart. Het 80 kilometer lange Panamakanaal verbindt de Atlantische en de Stille Oceaan en wordt veel gebruikt door Amerikaanse en Chinese schepen. Zonder het kanaal zouden schepen moeten omvaren via Kaap Hoorn onder Argentinië.

Het in 1914 in gebruik genomen kanaal was niet meer van deze tijd. Moderne schepen pasten er niet doorheen. De grootste schepen die het kanaal kon hebben boden plek aan maximaal 5.000 zeecontainers. Dat lijkt niets in vergelijking met de 12.000 zeecontainers die passen op de zogeheten New Panamexes, de schepen die wel het vernieuwde kanaal kunnen passeren.

Duurder dan begroot

De uitbreiding van het Panamakanaal werd in 2006 via een referendum goedgekeurd door de Panamese bevolking. Zij stemden in met een project van 3,1 miljard dollar (2,8 miljard euro), maar de daadwerkelijke kosten vielen zo’n 3,5 miljard dollar hoger uit. De aanleg duurde twee jaar langer dan gepland.

Over wie voor die kosten moet opdraaien ligt de Panama Canal Authority in de clinch met de bedrijvengroep die de bouw- en baggeropdracht won: een consortium van een Italiaans, een Belgisch en een Panamees bedrijf onder leiding van de Spaanse bouwgigant Sacyr.

Het vernieuwde kanaal heeft ook een Nederlands randje. Ingenieursbedrijf IV-Groep uit Papendrecht was verantwoordelijk voor het ontwerp van de nieuwe sluisdeuren en het aandrijfmechanisme. Mede daarom was vicepremier Lodewijk Asscher aanwezig bij de opening.

Panama Papers

Het historische karakter ten spijt was de opening niet wat ervan verwacht werd. Van de ongeveer zeventig staatshoofden die waren uitgenodigd, kwam maar een dozijn opdagen, constateerde persbureau Reuters. De Verenigde Staten vaardigden Jill Biden af, de vrouw van vicepresident Joe Biden.

De reden volgens door Reuters geraadpleegde analisten? De reputatieschade die is opgelopen door de Panama Papers, de uitgelekte administratie van het juridisch advieskantoor Mossack Fonseca. „Dat heeft er zeker invloed op en zal ongetwijfeld ook invloed hebben op het toekomstige zakenklimaat, inclusief het Panamakanaal”, aldus handelsanalist Ernest Bazan.

Een groter probleem lijkt de crisis in de wereldwijde scheepvaart te zijn, die wordt onder meer veroorzaakt door slechtere economische omstandigheden in opkomende economieën Brazilïe en China. Het is daarom de vraag of de voorspelde inkomsten (een verdubbeling van de doorvoergelden naar 2,1 miljard dollar in 2021) gehaald worden.

En dan is er nog de technische staat van het kanaal. Volgens onderzoek van de New York Times zijn er namelijk de nodige technische problemen. Zo zou de toevoer van sluiswater onvoldoende zijn en de kwaliteit van gebruikte materialen, waaronder het beton, slecht. Na het inzien van interne documenten en gesprekken met tientallen betrokkenen concludeert de krant dat het Panamakanaal „een sombere toekomst tegemoet gaat”.