Knap lastig, een Brexit zonder talkshows

Voor journalisten zijn in principe alle verloven ingetrokken na de uitslag van het Britse Europareferendum. Er is namelijk werk aan de winkel.

De Duitse politieke talkshow Anne Will (ARD) keerde terug van vakantie en liet minister van Defensie Ursula von der Leyen (CDU) een campagneleider van Brexit en een Slowaakse europarlementariër die zei alleen maar de belangen van zijn eigen land te dienen, het vuur na aan de schenen leggen.

De BBC laste een speciale uitzending van Question Time in, het Belgische Ter Zake (Canvas) interviewde zowel de gedesillusioneerde historicus Timothy Garton Ash als de Nederlandse Geert Wilders en Thierry Baudet.

Bij de NPO is het al lang vakantie, al moet de echte zomer nog beginnen. Het voetbal laat weinig ruimte voor een speciale aflevering van Pauw of Buitenhof, dus houdt Nieuwsuur de lamp in z’n eentje brandend. Vrijdagavond ging dat niet helemaal goed. Het idee om twee extreem tegengestelde europarlementariërs uit te nodigen, Gerolf Annemans (Vlaams Belang) en Sophie in ’t Veld (D66), leidde precies tot het bekende door elkaar heen praten waar niemand op zat te wachten. Zondag kwam er een Brexit-campagneleider aan het woord die het had over de reacties in Parijs en Bonn (sic!). En er was meer aandacht voor het gerommel in de grote Britse partijen dan voor de positie van Schotland en de reacties van de EU-leiders.

Op de plek van Buitenhof begon zondag weer Het Filosofisch Kwintet (HUMAN). Met de uitzending over onafhankelijkheid vielen de vijf aan tafel volgens presentator Clairy Polak „met hun neus in de boter.”

Met een historicus, twee filosofen en een literatuurwetenschapper werd bespiegeld over het verschil tussen patriottisme en nationalisme, tussen het bezit van een paspoort, burgerschap, en behoren tot staat of volk.

Het werd komisch toen politiek filosoof Melvin Schut weigerde te zeggen of hij zich Nederlander voelde: „Als u wilt weten hoe ik mij voel, dan had u me voor Zomergasten moeten vragen.”

Het was typisch zo’n tv-vraag, om het ijs te breken. Maar een filosoof praat niet over eigen sentiment. Waarop hij ook tegensprak dat de Britse Brexit-stemmers zich door hun gevoel hadden laten leiden. Hun keuze had niks met populisme te maken, maar met de behoefte om de soevereiniteit te heroveren.

Een van de problemen van publieke omroepen is nu dat je even veel aandacht moet geven aan beide kanten van iedere kwestie. Ook als iemand evident onzin verkoopt.

De stem van het volk en zijn profeten hebben we ruimschoots gehoord. Het is nu interessanter om te zoeken naar verklaringen van hun woede en naar oplossingen en manieren om uit de impasse te komen. Maar dat is lastig, in het talkshowloze tijdperk.

    • Hans Beerekamp