‘Israël en Turkije akkoord over herstel diplomatieke relaties’

Israël en Turkije verbraken in 2010 hun banden na een dodelijk incident op zee. In Rome zijn besprekingen gevoerd over herstel.

Na zes jaar hebben Israël en Turkije een akkoord bereikt over het herstel van hun diplomatieke relaties. Dat heeft een Israëlische functionaris gezegd naar aanleiding van de afronding van onderhandelingen in Rome. De Israëlische krant Haaretz meldt dat de deal waarschijnlijk deze maandag officieel wordt bekendgemaakt.

Israël en Turkije waren decennialang bondgenoten tot in mei 2010 een Turks schip, dat hulpgoederen naar de Gazastrook wilde brengen, werd geënterd door Israëlische militairen. Daarbij werden tien Turkse opvarenden doodgeschoten. Volgens Israël handelden de militairen uit noodweer omdat ze werden aangevallen.

Turkije was woedend. Het trok zijn ambassadeur terug uit Israël, zegde de militaire samenwerking op en wees de Israëlische ambassadeur uit. In 2013 bood de Israëlische premier Netanyahu zijn excuses aan voor het incident en beloofde de nabestaanden een schadevergoeding.

Gesprekken om de banden weer volledig te herstellen begonnen in 2015. Er waren twee grote struikelblokken: de voortdurende blokkade van Gaza door Israël en de vrijheid die Hamas krijgt om te opereren in Turkije.

Over de blokkade van Gaza zouden de twee partijen onlangs een compromis hebben bereikt, schreef het Turkse Hurriyet Daily News: Turkse hulpgoederen kunnen onbeperkt naar Gaza worden gebracht, mits ze in de Israëlische haven van Ashdod kunnen worden gecontroleerd.

Daarnaast zal Israël toestaan dat een ziekenhuis in Gaza wordt gebouwd wordt en Turkije toelaten om dat te voorzien van medicijnen en personeel. Turkije en Duitsland mogen samen een elektriciteitscentrale bouwen.

Voor Israël was het laatste belangrijke punt afspraken te maken met Turkije over Hamas, de radicaal-islamitische beweging die aan de macht is in Gaza. Volgens Haaretz is afgesproken dat Turkije alles in het werk stelt om te voorkomen dat Hamas militaire operaties tegen Israël voorbereidt vanuit Turkije. Hamas mag wel diplomatiek actief blijven in Turkije. Hamasleider Khaled Meshaal is door de Turkse president Erdogan dit weekend in Turkije uitgenodigd, naar verluidt om hem te vertellen over het akkoord met Israël.

Verder zal Turkije een wet aannemen dat er geen claims ingediend kunnen worden tegen Israëlische soldaten en zal Israël 20 miljoen dollar ter compensatie overmaken aan nabestaanden van de slachtoffers. Het akkoord zou er ook in voorzien dat er weer ambassadeurs in Ankara en Tel Aviv komen.