Corrupt? Vast, maar waarom is Nikita Belych opgepakt?

De arrestatie van de prominente liberale gouverneur Belych was groot nieuws. Het lijkt een politieke zaak.

Spectaculaire aanhoudingen – in Rusland kunnen ze er wat van. De arrestatie van Nikita Belych, gouverneur van de regio Kirov, werd zaterdag breed uitgemeten op de staatstelevisie.

Het Russische publiek zag hoe de geboeide gouverneur – bezweet, maar keurig in pak – werd afgevoerd door gemaskerde FSB-agenten met kalasjnikovs.

Daarna liet het Russische journaal zien wat eraan voorafging: Belych in een luxe restaurant in Moskou, met voor zich op tafel 400.000 euro. Met ultraviolet licht werden de handen van de arrestant gecontroleerd, en ja: de gouverneur had de biljetten echt zelf aangepakt.

Het is een klassieke val van de inlichtingendienst FSB: hoge ambtenaar krijgt voorstel voor steekpenningen en wordt op heterdaad betrapt. Bijna elke dag zijn dit soort arrestaties te zien op de Russische tv.

Maar dit is wel een geval apart. In de eerste plaats omdat Nikita Belych (41) niet zomaar een ambtenaar is, maar een gouverneur van een niet onaanzienlijke regio in Centraal-Rusland.

Bij een dergelijke zaak vraagt de gemiddelde Rus zich niet af of de ambtenaar geld heeft aangenomen. In de laatste wereldranglijst van Transparency International neemt Rusland plaats 119 in, net boven Sierra Leone, Gambia en Guatemala. De stelling dat Belych iets heeft gedaan wat niet in overeenstemming is met de wet, lijkt daarom veiliger dan de aanname dat hij volledig onschuldig is.

Bestuurders van de statuur van Belych komen daar normaal gesproken mee weg.

De belangrijkste vraag in de Russische media was daarom niet de vraag of de gouverneur van Kirov iets te verwijten viel, maar waarom hij werd aangepakt.

Een ‘politieke zaak’? Daar lijkt het wel op. Nikita Belych was voorzitter van de liberale coalitie waar de vorig jaar vermoorde oud-premier Boris Nemtsov een van de leidende figuren in was. Oppositieleider Aleksej Navalny werkte als adviseur van Belych, net als Maria Gajdar, de jonge opposant die naar Odessa is gehaald door Micheil Saakasjvili en inmiddels het Oekraïense staatsburgerschap heeft aangevraagd.

Belych is dus geen vriend van het Kremlin. En juist daarom zou hij beter moeten weten. Vorig jaar, in aanloop naar de lokale verkiezingen, werd de gouverneur van het verre Sachalin opgepakt. Kort daarna werd de leider van de regio Koma gearresteerd wegens corruptie. Beide gouverneurs waren waarschijnlijk de verliezers in een lokale machtsstrijd.

De zaak-Belych is van meer gewicht. De afgelopen maanden voerde het Kremlin een systematische campagne tegen de liberale oppositie. Kremlinzender NTV zond beelden uit van oppositieleider Michail Kasjanov, in bed met zijn maîtresse. Zijn politieke bondgenoot Navalny werd weggezet als een spion van het Westen. Enkele weken geleden viel de Democratische Coalitie van Kasjanov en Navalny ruziënd uit elkaar.

De kans dat de liberale oppositie dit najaar bij de parlementsverkiezingen ook maar één zetel zal veroveren in de Russische Doema lijkt dan ook zo goed als nul.

Maar een affaire rond een liberaal politicus is nooit weg. De Russische tv-kijker zag Nikita Belych in het halfduister, achter een tafeltje met daarop een stapel groene 100-eurobiljetten. En voor het geval u de boodschap van het Kremlin nog niet begrepen had: de Russische oppositie is dus net zo corrupt als de rest.

    • Steven Derix