Verdeeldheid in Europa speelt Poetin in de kaart

Voor Moskou betekent een Brits vertrek uit de EU dat Europa en de VS uit elkaar worden gedreven.

„Het enige land dat belang heeft bij een vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU is Rusland”, zo zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken Philip Hammond onlangs: „Dat geeft te denken.”

Moskou heeft de afgelopen weken meewarig gereageerd op dergelijke opmerkingen. „Rusland krijgt altijd overal de schuld van”, klaagde Maria Zacharova, woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. „Wij hebben geen belang bij een Brexit.”

Toch heeft het Poetin-regime alle belang bij verdeeldheid in Europa. Hoewel de Europese sancties tegen Rusland met nog een een half jaar zullen worden verlengd, gaan er steeds meer stemmen op om de sancties te verzachten. Nu Groot-Brittannië uit de EU stapt, verliest het anti-Russische kamp (Polen, de Baltische Staten) een belangrijke bondgenoot en winnen Ruslands ‘vrienden’ (Griekenland, Hongarije, Italië) aan invloed. Een serieuze krachtmeting tussen beide kampen komt in december, als de sancties opnieuw moeten worden besproken. Ook Duitsland lijkt te gaan schuiven.

En er zijn diepere, strategische overwegingen. De Russische buitenlandse politiek is gebaseerd op het principe dat de VS en Europa uit elkaar moeten worden gespeeld.

„De Brexit en de EU-crisis zijn propagandawinst voor Rusland”, zegt Sergej Medvedev, hoogleraar aan de prestigieuze Economische Hogeschool in Moskou, tegen de BBC. Volgens Medvedev gaat het Kremlin uit van een simpel denkschema: Brexit = een verzwakt Europa = een sterker Rusland. „Moskou gaat uit van het principe ‘wie pakt wie’”, aldus Medvedev. „Men denkt niet na over het feit dat de EU één van de grootste handelspartners is, over visavrije grenzen en over het feit dat het Russische zakenleven meer kosten zal moeten gaan maken.”

Zelfs de Russische werkgevers denken daar niet aan. Boris Titov is het hoofd van de ‘presidentiële raad voor de bescherming van ondernemers’, en zal bij de verkiezingen in september naar alle waarschijnlijkheid zijn intrede maken in de Doema – een nieuwe, ‘liberale’ vleugel in het Russische parlement.

„Het is gelukt, the UK is out!”, juichte Titov vrijdagochtend op zijn Facebookpagina. „Het belangrijkste gevolg op lange termijn is dat Europa wordt losgerukt van de Angelsaksen. Dit betekent niet Britse onafhankelijkheid van Europa, maar vooral Europese onafhankelijkheid van de VS.”

    • Steven Derix