OM vervolgt brievenbus-bv dochter Oezbeekse leider

Firma verdacht van omkopen en witwassen van 300 miljoen

Het Openbaar Ministerie vervolgt de brievenbusfirma waarmee de oudste dochter van de president van Oezbekistan meer dan 300 miljoen euro smeergeld heeft ontvangen. Het geld kwam van twee in Nederland gevestigde buitenlandse telecomconcerns.

In deze internationale en politiek delicate corruptiezaak staat de brievenbusfirma, Takilant Ltd uit Gibraltar, op 6 juli terecht voor de rechtbank in Amsterdam.

Takilant wordt naast omkoping ook verdacht van het witwassen van de 300 miljoen aan steekpenningen en van valsheid in geschrifte bij een ‘service agreement’. In dat contract stond dat het bedrijf in ruil voor betalingen diensten zou leveren. Volgens het OM zijn die diensten nooit geleverd en moest het contract de omkoping verhullen. In ruil kregen de telecombedrijven VimpelCom en TeliaSonera vergunningen en frequenties voor gsm-netwerken in het Centraal-Aziatische Oezbekistan.

In februari werd bekend dat het Noors-Russisch VimpelCom, met hoofdkantoor in Amsterdam, een schikking heeft getroffen met Nederland en de Verenigde Staten. Samen kregen de landen van het telecombedrijf 716 miljoen euro vanwege het omkopen van presidentsdochter Gulnara Karimova. Daarmee is het de grootste schikking ooit in Nederland.

Het onderzoek in deze zaak naar enkele personen, onder wie voormalig VimpelCom-bestuurder en oud-Rabobankcommissaris Henk van Dalen, loopt nog. Ook het onderzoek naar het verdachte Zweeds-Finse telecombedrijf TeliaSonera, met hoofdkantoor in Rotterdam, is nog niet afgerond.

Dat Takilant niet net als VimpelCom een schikking krijgt aangeboden maar vervolgd wordt, is volgens het OM een „bewuste keuze”.

Een woordvoerster van het OM: „Het gaat om ernstige feiten. De ontvangen steekpenningen willen we ontnemen. Takilant heeft behalve dit geen legale activiteiten, zoals VimpelCom wel heeft. Het is niet een bedrijf dat het leven kan beteren en je kan daarover dus ook geen afspraken maken. Dus van een transactie kan geen sprake zijn. Vandaar dagvaarden.”

In Nederland begon het onderzoek twee jaar geleden met invallen in de hoofdkantoren van VimpelCom en TeliaSonera. Het OM werkte samen met justitiediensten in tien landen.

Justitie in Zwitserland legde al vanaf 2012 beslag op de 771 miljoen euro tegoeden van Takilant bij Zwitserse banken. Zwitserland verdenkt zes Oezbeken, onder wie de presidentsdochter, van grootschalig witwassen.

Na Zwitserland begonnen Zweden, Nederland en de Verenigde Staten – VimpelCom heeft een beursnotering aan de Nasdaq in New York – onderzoeken.

Zweden verdenkt drie managers van de telecombedrijven en drie Oezbeken, onder wie de presidentsdochter, van omkoping. Nederland mikt op de rechtspersonen VimpelCom, TeliaSonera en Takilant. Daarnaast is Nederland een apart strafrechtelijk financieel onderzoek begonnen om de criminele winst af te pakken.

Het OM kijkt ook naar de rol van Nederlandse financiële instellingen die behulpzaam zijn geweest bij de verdachte transacties.

    • Hanneke Chin-A-Fo en Joep Dohmen