Vluchtroute Hoek van Holland is in opkomst

Illegale migratie vanuit de haven van Hoek van Holland blijft stijgen. Net als het aantal zaken tegen mensensmokkelaars.

Snuffelhonden controleren vrachtwagens op koolmonoxide, omdat dat op de aanwezigheid van mensen wijst. Foto ANP

Dolblij zijn ze, Sandijs T. (28) en Alexeia R. (28). De Rotterdamse rechtbank heeft hun voorlopige hechtenis zojuist opgeheven. Nadat de in Engeland wonende Letten hun adres en mobiele nummer hebben doorgegeven aan de drie vrouwelijke rechters, nemen ze afscheid met een beleefd ‘dankoewel’. Het duo werd in maart gearresteerd in Hoek van Holland op verdenking van mensensmokkel. In de huurcamper waarmee ze uit Duinkerken kwamen, vond de marechaussee zeven Iraakse migranten. De man, twee vrouwen en vier kinderen zaten verstopt achter een rechtopstaand matras in een stapelbed waarvan de bodem van het bovenste bed was verwijderd.

Omdat beide verdachten hun onschuld volhouden – de migranten zouden buiten hun medeweten in de camper zijn verstopt – wil de rechtbank de verstekelingen als getuige horen. De officier van justitie is weinig hoopvol. „Illegalen verdwijnen vaak uit beeld. Ook als ze asiel aanvragen en een treinkaartje krijgen naar het azc in Ter Apel.” In afwachting van een poging de Irakezen te traceren, houdt de rechtbank de zaak aan.

De Rotterdamse justitie ziet het aantal onderzoeken naar mensensmokkel sinds het najaar van 2015 flink stijgen door verscherpte controles van de marechaussee. Die hield vorig jaar twintig verdachten aan, bijna net zoveel als de 23 over heel 2013 en 2014. In de eerste vijf maanden van dit jaar waren het er al 35. De rechter veroordeelde al een Engelsman met drie vluchtelingen in de kofferbak tot negen maanden gevangenisstraf en een Engels stel met twee Afghanen in hun auto tot vier maanden cel. Net zoveel als de Roemeen met twee Syriërs in kasten in zijn bestelwagen.

De zwaarte van de straf hangt af van de omstandigheden, of sprake was van levensgevaar. De meeste gevallen van mensensmokkel in de regio spelen zich af in Hoek van Holland. „Van daaruit vertrekken dagelijks twee veerboten naar Engeland,” zegt woordvoerster Babeth Knol. Daardoor is er meer vrachtverkeer dan in Europoort en IJmuiden.

Marechaussees en collega’s van de landmacht controleren steekproefsgewijs met migratiehonden en CO2-meters die uitgeademde koolstofdioxide registreren in laadruimten. Volgens de marechaussee moet onderscheid worden gemaakt tussen migranten die zich met hulp van mensensmokkelaars verstoppen in voertuigen en verstekelingen die zelf aan boord klimmen. De eerste vier maanden van dit jaar liepen al 290 van die ‘inklimmers’ tegen de lamp, meer dan de helft van het totale aantal van vorig jaar (460). Albanezen vormen de grootste groep, net als vorig jaar. „Een causaal verband met de sluiting van het tentenkamp bij Calais zien wij niet, wel met de vluchtelingenproblematiek op de Balkan” zegt marechaussee-woordvoerster Marlous de Ridder. Albanezen mogen sinds 2010 visumvrij naar Nederland reizen maar hun asielaanvragen worden sinds eind vorig jaar afgewezen omdat hun land als ‘veilig’ geldt. In Engeland maken ze nog wel kans. De inklimmers worden na betrapping vrijgelaten als ze niks strafbaars hebben gedaan. „Frustrerend, maar het pakken van mensensmokkelaars is belangrijker,” zegt een marechaussee uit het veld. „Het gaat ons om de slachtoffers. Zodat we drama’s zoals vorig jaar in Oostenrijk met zeventig dode vluchtelingen in een vrachtwagen kunnen voorkomen.”

    • Caspar Naber