Na Brexit is Spaanse vlag op rots Gibraltar dichterbij

Spaanse politici verbinden de uitkomsten van het Brexit-referendum direct aan de parlementsverkiezingen van zondag. “De dag dat een Spaanse vlag op Gibraltar staat is nu eerder dichterbij dan verder weg.”

Foto Reuters

Met de Britse stem om uit de EU te stappen, ziet Spanje meteen kansen voor een oude, historische claim: „De dag dat een Spaanse vlag op Gibraltar staat is nu eerder dichterbij dan verder weg”, zei José Manuel García-Margallo, de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken.

Met zijn uitspraak, en zijn voorstel ‘de rots’ – die sinds 1713 in handen is van de Britten – via een overgangsfase van „gedeelde soevereiniteit” weer onder Spaans bewind te stellen, verbond García-Margallo het Brexit-referendum direct aan de Spaanse parlementsverkiezingen van aanstaande zondag.

En hij is niet de enige. Alle Spaanse partijen zijn sinds vrijdag in de greep van de Brexit. De leiders van de vier grootste politieke partijen spreken ieder op hun eigen wijze hun teleurstelling uit over de uitslag van het referendum in Groot-Brittannië.

De conservatieve premier Mariano Rajoy (Partido Popular) hoopt dat het Europa gezinde Spanje nu kiest voor „continuïteit”. De socialist Pedro Sánchez (PSOE) wijst met een priemende vinger naar „populisten met valse voorwendselen”. De linkse Pablo Iglesias (Unidos Podemos) grijpt de uitslag aan om pleiten voor „een nieuw Europa”. En de liberale Albert Rivera (Ciudadanos) wijst op het gevaar van een volksraadpleging.

De Spanjaarden gaan zondag opnieuw naar de stembus, nadat de verschillende partijen er na de laatste verkiezingen van 20 december niet in slaagden een regering te vormen. Eén van de struikelblokken vormde de toekomst van Catalonië. De PP, PSOE en Ciudadanos zijn radicaal tegen een referendum over de vraag of de Catalanen onafhankelijk mogen worden. Unidos Podemos staat als enige partij welwillend tegenover een referendum in Catalonië, maar de partij haastte zich vrijdag wel direct om een mogelijke Brexit af te keuren.

Iglesias van Unidos Podemos sprak na de uitslag in Groot-Brittannië van „een trieste dag voor Europa”. „We moeten een andere weg inslaan. Naar een eerlijk en solidair Europa dat niemand wil verlaten”, aldus Iglesias, die een jaar geleden nog openlijk het Griekse verzet tegen de EU steunde.

Rajoy, Sánchez en Rivera voelen zich na de uitslag in Groot-Brittannië gesterkt door hun opstelling een raadpleging in Catalonië af te wijzen. „Een referendum moet je alleen houden in zeer uitzonderlijke situaties”, zo verwoordde demissionair premier Rajoy de tegenstand. „Want wij zijn er als politici juist voor om de moeilijke beslissingen te nemen.”

Wel benadrukte Rajoy in een verklaring dat Spanje een trouw lid van de Europese Unie zal blijven.

„Ik geloof er heilig in dat Spanje de integratie binnen Europa zal blijven steunen ondanks een terugslag als het Britse referendum.”

En Gibraltar? Spanje werd in 1986 lid van de EU. Daarmee kwam de grens tussen het Britse Gibraltar te vervagen. Minister van Buitenlandse Zaken García-Margallo voegde aan zijn claim op Gibraltar wel toe dat Spanje de uitslag van het referendum zeker niet als een zege zal vieren.

De overgrote meerderheid van de inwoners van Gibraltar stemde voor blijven. Hoe de toekomst eruit ziet is onduidelijk. Maar voor de circa tweehonderdduizend Britten woonachtig in Spanje zullen de regels de komende twee jaar niet veranderen.

    • Koen Greven