In Belfast zijn de Noord-Ieren bang voor oplaaien van de ‘Troubles’

Belfast In Noord-Ierland maakt de bevolking zich zorgen. Gaat de grens met Ierland dicht? Zal het oude conflict herleven?

Stemmen worden geteld in de Titanic Exhibition Centre in Belfast, Noord-Ierland John Linton/PA via AP

Sinéad McGudden (31) begint met een excuus: ze kan deze ochtend weinig nette woorden vinden om haar teleurstelling te uiten. Noord-Ierland moet de kalmte bewaren bij deze „desastreuze” uitslag van het referendum, zegt ze op weg naar haar werk in Belfast. Zelf heeft ze daar de grootste moeite mee. „Ik ben de hele nacht wakker geweest. Wat moet ik doen? Blijf ik hier en wacht ik de gevolgen af, of verhuis ik meteen naar Ierland?”

Nee, dan Caroline McCullough (49). „Ik werd blij verrast toen ik wakker werd”, zegt ze bij het verlaten van een lijnbus uit het noorden. „Vanaf nu hebben we onze toekomst in eigen hand. Het is onzeker welke veranderingen een vertrek uit Europa brengt, maar nu kunnen we die tenminste zelf bepalen. Ik hoop dat we helemaal zelf mogen bedenken hoe onze gezondheidszorg eruit komt te zien. Want daarin heeft elke regio andere wensen.”

Terwijl het merendeel van het Verenigd Koninkrijk donderdag stemde voor een vertrek, koos 55,7 procent van de Noord-Ierse kiezers voor blijven. Een Brits vertrek uit Europa betekent dat de grens tussen Noord-Ierland en de Ierse Republiek de buitengrens wordt van de Europese Unie. Nu is het nog een zachte grens, zonder paspoortcontrole. De vrees is dat een harde scheidslijn het conflict tussen unionisten – die bij het Verenigd Koninkrijk willen blijven – en republikeinen – die streven naar één Ierland – doet herleven.

Herinnering aan de burgeroorlog

Ook voor enkele forensen in Belfast roept de uitslag de pijnlijke geschiedenis op van de Troubles, de burgeroorlog tussen protestanten en katholieken. Sinds 1998 is het officieel vrede in Noord-Ierland, maar nog altijd streven gewapende groeperingen naar één Ierland en zijn rellen bij de jaarlijkse Oranjemarsen nooit ver weg. „Deze uitslag brengt lelijke, sektarische discussies boven”, zegt McGudden. „En de vraag: bij welk land horen we. Dat vind ik nu wel een terechte discussie.”

Declan Kearney, voorzitter van de republikeinse regeringspartij Sinn Féin, heeft na de uitslag opgeroepen tot een referendum over een eenwording met Ierland. De Democratic Unionist Party – die campagne voerde voor een Brexit – vindt dat Noord-Ierland een zonnige toekomst heeft in een losgemaakt Verenigd Koninkrijk.

De meeste passanten in Belfast zijn vooral bezorgd over de economie. Zij wijzen op de miljoenen die de Europese Unie in de ontwikkeling van Noord-Ierland heeft gestoken. Zoals Niall McClean (32). Hij voert bij een bushalte een discussie met vrienden via Facebook. Die is begonnen toen hij wakker werd, twee uur geleden, en niet meer opgehouden. Andere reizigers luisteren geïnteresseerd als hij de berichten voorleest.

McClean noemt een Brexit een sprong in het duister. „Ik vrees dat dit het einde is van vliegtickets van 25 pond vanuit Belfast en van bestaande handelsovereenkomsten met Europa en de Verenigde Staten. Het toerisme kan een terugval krijgen. Wie wil er nu nog in dit deel van het Verenigd Koninkrijk investeren? Maar hoe schadelijk of hoe goed deze stap is kunnen we pas echt zeggen over enkele jaren.”

    • Michiel Dekker