Rechter stelt oordeel over ‘stakingsbreker’ easyJet uit

Eerst moeten de budgetmaatschappij en vakbond VNV vastgelopen cao-onderhandelingen op gang brengen.

Een toestel van easyJet op Schiphol. Foto Remko de Waal / ANP

Budgetmaatschappij easyJet en vakbond VNV moeten de komende week proberen om de vastgelopen cao-onderhandelingen weer op gang te brengen. Pas als dat niet lukt doet de rechter een week daarna een uitspraak over de wijze waarop easyJet omgaat met pilotenstakingen.

Dat is de uitkomst van een door de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers aangespannen kort geding dat vrijdagmiddag diende in de rechtbank in Haarlem. Inzet van het kort geding was de vraag of easyJet piloten van andere Europese vestigingen mag inzetten om een staking van Nederlandse easyJet-piloten op Schiphol te breken. Een door de VNV aangekondigde 24-uurstaking voor deze vrijdag werd donderdagavond op het laatste moment afgeblazen. Het doel was immers al bereikt, volgens de VNV: easyJet had vervanging moeten regelen, alle vluchten zouden gewoon doorgaan.

De advocate van de VNV probeerde de rechter ervan te overtuigen dat de 28 Europese vestigingen (een basis waar vliegtuigen en werknemers zijn gestationeerd) van easyJet zelfstandige ondernemingen zijn, en dat het inzetten van piloten van de bases in Londen Luton en Milaan Malpensa kan worden beschouwd als het inhuren van externe werknemers. Daarmee overtreedt easyJet volgens de VNV het zogenoemde onderkruipersverbod en handelt het bedrijf in strijd met het Europees sociaal handvest. Geen sprake van, zei de advocate van easyJet, die vestigingen zijn weliswaar ondernemingen met een eigen cao maar ze vallen allemaal onder dezelfde ondernemer, easyJet in Londen. Dat er wordt geschoven met werknemers is gangbaar bij een netwerkbedrijf, dat gebeurde bijvoorbeeld ook na de aanslag in Brussel. Volgens easyJet staat het bedrijf in zijn recht om werkwillige werknemers te verplaatsen om de schade van een staking zoveel mogelijk te beperken.

Schiphol

Volgens de VNV zijn de acties op Schiphol gerechtvaardigd omdat easyJet de 73 Nederlandse piloten slechtere arbeidsvoorwaarden biedt dan hun collega’s in andere landen, waar easyJet al langer een basis heeft. De basis op Schiphol werd in april vorig jaar geopend en groeit snel. Inmiddels heeft easyJet er zeven vliegtuigen staan, en bijna 200 werknemers. De cao-onderhandelingen duren al tien maanden en zitten vast op vergoeding bij ziekte, pensioenen en rusttijd tussen vluchten. Volgens easyJet heeft het bedrijf wel degelijk stappen richting VNV gezet, en wordt er bij KLM nog veel langer onderhandeld over de cao. De bewering van VNV dat de Nederlandse piloten 20 à 30 procent minder verdienen dan hun buitenlandse collega’s werd door easyJet bevestigd noch ontkend, na een expliciete vraag van de rechter.

De rechter stelde zich gaandeweg de zitting steeds meer op als mediator, die de partijen wilde dwingen om terug te keren naar de onderhandelingstafel. Hij polste bij beide partijen – in het Engels, vanwege easyJet-personeelsmanager en onderhandelaar Kieran Grimshaw – het enthousiasme daarvoor, dat niet al te groot bleek. Beide partijen betichten de ander van starheid. Toch wil de rechter dat ze nu één week de tijd nemen om onder hoge druk weer te gaan praten. Eind volgende week kunnen ze hem laten weten of ze alsnog een uitspraak wensen over het recht op stakingsbreken. In zijn slotwoord vroeg de rechter zich af of een staking wel effect heeft als hij kan worden opgevangen zoals easyJet dat doet. Hij leek niet genegen om de easyJet-wens van een actie-aankondiging 48 uur vooraf in te willigen.

Nieuwe acties

VNV-voorzitter Steven Verhagen en William Vet, directeur van easyJet Nederland, toonden zich na afloop tevreden en zeiden beiden dat ze de aanbeveling van de rechter zullen opvolgen. Maar, zei Verhagen, als er volgende week vrijdag geen voortgang is geboekt zullen er weer acties volgen.

    • Mark Duursma