Dit zijn wereldwijd de 10 meest invloedrijke Nederlanders in de beeldende kunst

Deze Nederlandse cultuurexporteurs werden in opdracht van de NRC Cultuur Top 100 gekozen door vakjury.

  1. Marlene Dumas: Beeldende Kunst

    dumas

    Haar grote overzichtstentoonstelling The Image as Burden, die in 2014 in het Stedelijk Museum te zien was, reisde in 2015 door naar Tate Modern in Londen en de Fondation Beyeler in Basel.

    In totaal brachten bijna een half miljoen mensen een bezoek aan die expositie. Op de Biënnale van Venetië was Dumas (62) geselecteerd voor de hoofdtentoonstelling in de Giardini, waar ze een zaal vulde met kleine portretten van schedels.

    Haar bijdrage aan deze nogal sombere expositie van Okwui Enwezor werd in de internationale pers vaak als hoogtepunt genoemd.

  2. Atelier van Lieshout: Beeldende Kunst

    lieshout

    Atelier Van Lieshout, het kunstbedrijf van Joep van Lieshout (52), opereert steeds internationaler en toonde zijn producten in 2015 op maar liefst 23 solo- en groepstentoonstellingen, onder meer op Art Basel, de Frieze in New York en de Salone di Mobile in Milaan.

    Voor de Alte Nationalgalerie in Berlijn plaatste hij een ruiterstandbeeld, op de Ruhrtriennale bouwde hij een compleet festivaldorp, zijn grootste kunstwerk tot nu toe.

  3. Fiona Tan: Beeldende Kunst

    tan

    Hoogste nieuwkomer in de lijst is de in Indonesië geboren kunstenaar Fiona Tan (1966), maker van films waarin de koloniale geschiedenis vaak een belangrijke rol speelt. In 2015 opende haar tentoonstelling Geography of Time in het National Museum of Contemporary Art in Oslo die tot 2017 zal reizen langs Luxemburg, Frankfurt en Tel Aviv.

    Ook had ze soloshows in de Londense Frith Gallery en het Baltic Center for Contemporay Art, waar ze haar videowerk Depot toonde, over een walvis op sterk water die in de jaren vijftig door heel Engeland reisde in een enorme truck. De internationale pers, waaronder The Guardian, The Independent en Artforum, schreef er gretig over. Tussen de bedrijven door draaide Tan in 2015 ook nog haar eerste speelfilm History’s Future die begin dit jaar op het Filmfestival in Rotterdam in première ging.

    Saskia Bos, decaan van de School of Art van Cooper Union in New York: „Ik zag haar History of the Future net in het Museum of the Moving Image in New York. Een bijzondere film.”

  4. Mark Manders: Beeldende Kunst

    manders

    De effecten van zijn tentoonstelling op de Biënnale van Venetië in 2013 zijn voor Mark Manders (1968) nog steeds merkbaar. De internationale belangstelling voor zijn werk blijft groot, met drie groepsexposities in belangrijke internationale musea: het Louvre in Parijs, S.M.A.K. in Gent en het Guggenheim Museum in New York. Zijn New Yorkse galerie Tanya Bonakdar gaf hem in het najaar van 2015 een soloshow, waar hij een installatie met nieuwe keramische sculpturen toonde.

  5. Herman de Vries: Beeldende Kunst

    vries

    Hij was misschien wel de minst voor de hand liggende kandidaat, maar de 84-jarige herman de vries werd in 2015 uit vijf genomineerden gekozen om Nederland te vertegenwoordigen op de Biënnale van Venetië. Hij breidde zijn werkterrein uit van het Rietveldpaviljoen naar de Venetiaanse lagune, waar hij een heel eiland tot kunst bombardeerde. 2015 bracht hem tevens in Jakarta, waar hij een tentoonstelling had in het Erasmus Huis.

  6. Aernout Mik: Beeldende Kunst

    mik

    In het Sonje Art Centre in Seoul ging in 2015 een nieuw werk van videokunstenaar Aernout Mik (53) in première dat de grens tussen Noord- en Zuid-Korea als uitgangspunt heeft: Ice Cream Hill (2014-15). In de film wordt er gepicknickt op Sabseulbong Peak, een beladen plek die nog steeds verboden gebied is voor de inwoners van Korea. Mik had verder een soloshow in het Kyoto Art Center en groepstentoonstellingen in Düsseldorf, Shanghai, Kyoto, Stockholm en Moskou.

  7. Guido van der Werve: Beeldende Kunst

    werve

    Zijn videokunstwerken hebben eenvoudige titels – Nummer Acht, Nummer Negen enzovoorts – maar zijn vaak episch in hun uitvoering. Guido van der Werve (1977) filmt hoe hij de ijskou trotseert op de Noordpool of triatlons aflegt. De internationale belangstelling is groot: in 2015 werden de films op elf buitenlandse locaties vertoond. In New York luidde hij op 31 december het jaar uit met de door hem georganiseerde Rachmaninoff Run, een hardloopwedstrijd van 55 kilometer naar het graf van de Russische componist in Valhalla. Op Nieuwjaarsdag holde de kunstenaar dezelfde afstand ook weer terug naar New York.

  8. Renzo Martens: Beeldende Kunst

    martens

    Zijn werkplekken zijn een atelier in Brussel, het door hem opgerichte Institute for Human Activities in Amsterdam, en een voormalige plantage van Unilever in Congo. Kunstenaar Renzo Martens (43) vindt dat ook Afrikanen recht hebben op gentrificatie, en begon om die reden een kunstcentrum in Congo, waar de voormalige plantagearbeiders producten maken voor de westerse kunstmarkt. Ook organiseert hij conferenties in Afrika, in de hoop dat met de komst van de internationale curatoren de huizenprijzen in zijn stukje jungle zullen stijgen, zoals dat ook in kunststeden als Londen en Venetië gebeurde. Met zijn geëngageerde werk won Martens in 2015 de Amsterdamse Kunstprijs. Zijn werk was vorig jaar onder meer te zien in Berlijn, Brussel, Cardiff, Keulen en Warschau.

  9. Willem de Rooij: Beeldende Kunst

    rooij

    Hij is professor op de kunstacademie in Frankfurt, woont in Berlijn en had in 2015 soloshows in vijf verschillende landen. Willem de Rooij (47) stelde zijn conceptuele kunstwerken onder meer tentoon bij Regen Projects in Los Angeles, Le Consortium in Dijon en The Henry Art Gallery in Seattle. De handgeweven, abstracte wandtapijten en bloemstukken die De Rooij liet zien bij zijn New Yorkse galerie Petzel werden door New York Times-critica Roberta Smith opgemerkt.

  10. Theo Jansen: Beeldende Kunst

    jansen

    Sinds 1990 creëert Theo Jansen (68) met eenvoudige gele elektriciteitsbuizen de ingenieuze skeletten van een nieuwe diersoort: strandbeesten. Ze hebben geen voedsel nodig en worden aangedreven door de wind. Zo groot als ze zijn, zo gracieus dansen ze over het zand. En ze worden steeds geavanceerder: inmiddels kunnen ze stormen en overstromingen doorstaan.

    Jansen hoopt dat er in de nabije toekomst hele kuddes van zijn strandbeesten op de Nederlandse stranden kunnen leven. Wie de kans krijgt er eentje in het wild te zien, gelooft zijn ogen niet.

    Het Peabody Essex Museum organiseerde in 2015 de eerste grote Amerikaanse tentoonstelling van Theo Jansen. Ook waren de Strandbeesten in Tokio, Seoul en Japan te zien. Bij Taschen verscheen een grote monografie: Strandbeest: The Dream Machines Of Theo Jansen.

    • Lisa Vos