Zetelrovers zullen straks met minder geld moeten leven

De Tweede Kamer ergert zich aan leden die zich afsplitsen van hun fractie. Een commissie wil het hen moeilijker maken.

Foto Martijn Beekman/ANP

Tweede Kamerleden die zich afsplitsen van hun fractie zouden in de toekomst geen geld meer moeten krijgen om medewerkers in te huren. Ook zou hun spreektijd tijdens debatten gehalveerd moeten worden. Dat bepleit een werkgroep van Kamerleden onder leiding van Roelof Bisschop (SGP) in een rapport dat woensdag is verschenen.

Het advies is niet unaniem. De afgesplitste fracties, in de commissie vertegenwoordigd door Kamerlid Norbert Klein (ex-50Plus), steunen de voorstellen niet. Ook D66 keert zich tegen het volledig schrappen van personele ondersteuning. Kamerlid Henk Krol (50Plus) vindt juist dat de voorstellen niet ver genoeg gaan: hij wil dat afsplitsingen wettelijk onmogelijk worden gemaakt.

In de Tweede Kamer bestaat al langer irritatie over ‘zetelroof’. Deze kabinetsperiode splitsten zeven Kamerleden zich af, waardoor de Kamer nu zestien fracties telt. Zo verlieten Louis Bontes en Joram van Klaveren de PVV, en begonnen PvdA’ers Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk hun eigen fractie. Dat is mogelijk omdat Kamerleden een individueel mandaat hebben, ook al zijn ze niet op eigen kracht in het parlement gekomen.

De werkgroep-Bisschop wil niets veranderen aan de grondwettelijke positie van parlementariërs. In plaats daarvan adviseert hij afgesplitste Kamerleden in het Reglement van Orde voortaan niet meer aan te duiden als ‘fractie’ maar als ‘groep’. Zo’n ‘groep’ krijgt vervolgens geen geld meer om inhoudelijk medewerkers of voorlichters in te huren. Dat zou tussentijdse afscheidingen moeten ontmoedigen: zonder personele ondersteuning kunnen Kamerleden vrijwel onmogelijk hun werk doen. Het staat afgesplitste fracties wel vrij om personeel uit eigen zak te betalen.

Afgesplitste Kamerleden hebben naast hun salaris nu recht op een vaste vergoeding van 165.000 euro per jaar, die wordt weggehaald bij de oude fractie. Ook hebben ze recht op een fractievoorzitterstoelage van enkele duizenden euro’s.

In Kamerdebatten hebben afsplitsers vaak evenveel spreektijd als gewone fracties. Onder de nieuwe regels mogen de fracties die door de afsplitsers verlaten zijn, de vaste vergoeding houden. Voor afgesplitste fracties vervalt bovendien de fractievoorzitterstoelage. Voor de ingreep is geen wetswijziging nodig. De nieuwe regels zouden moeten ingaan na de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2017.

    • Thijs Niemantsverdriet