Spaarkaart vol pandapunten

Er zijn verschillende redenen om van toneel te houden: omdat een voorstelling bijvoorbeeld het resultaat kan zijn van de chemie tussen acteur en zaal.

ellendeckwitz0
Of omdat een moderne interpretatie een eeuwenoude toneeltekst opeens weer actueel kan maken. Zelf ben ik dol op toneel omdat ik mijn vader eens op een podium zag staan en mijn hele gezin daar jaren van moest bijkomen.

Ergens in de jaren negentig speelde mijn moeder de titelrol in een lokale uitvoering van Hamlet. Toen bleek dat er nog een acteur werd gezocht om de geest van Hamlets dode vader te vertolken, schoof ze meteen haar man naar voren (Freud had hier veel over kunnen zeggen, maar Freud is al tijden dood). Mijn vader had toneelervaring dankzij zijn diensttijd, waar hij jaarlijks Sinterklaas was, dus hij stortte zich op de drie kantjes dialoog met een fanatisme dat je tegenwoordig slechts in de buurt van Raqqa tegenkomt. Hij stampte dag en nacht zijn zinnen. Hij sprak de tekst in op een cassette en speelde die af in de auto. Op een zeker moment kende het hele gezin de dialoog uit het hoofd. Als mijn broertje niet opschoot met zijn jas aantrekken zei mijn zus; ‘Jezus, je ben trager dan het vette kruid dat sluimert langs de Lethe’ etc. etc.

‘Jezus, je ben trager dan het vette kruid dat sluimert langs de Lethe’ etc. etc.

Op de avond van de voorstelling zei mijn vader dat hij er echt zin in had. Hamlet (mijn moeder in Zwarte Pietenpak) vroeg de Geest (mijn vader, witgeschminkt, glitters in zijn snor) om tekst (en uitleg). De Geest zoog langzaam zijn longen vol en ademde vervolgens heel kalm uit. De zaal zat meteen op het puntje van haar stoel: hier ging iets gebeuren, dit werd je reinste Stanislavski. Vervolgens ademde mijn vader weer heel diep in, keerde hij zich naar het publiek toe en zei: „Beste mensen, ik ben mijn tekst vergeten”. In mijn moeders linkeroog flakkerde ‘echt’ en in haar rechteroog ‘scheiding’. Het vormde het begin van een spaarkaart vol pandapunten.

Er is hier zoveel dat ik niet vertel. Zoals dat de slotregel van mijn vaders tekst ‘vergeet niet’ was. Dat hij toen al hardhorend was en de souffleur van dienst daar verstuikte stembanden aan overhield.

Maar het allerbelangrijkste van dit verhaal is dat ik door dit voorval écht van toneel heb leren houden. Uit bewondering voor mensen die hun tekst wel kunnen onthouden. Om het vertrouwen dat álles op het podium, in tegenstelling tot de acties van je ouders, altijd een vooropgezet plan is. Het met de personages misschien niet altijd goed komt, maar wel met de voorstelling.

    • Ellen Deckwitz