Rituelen en dierlijk instinct in Ferro Dome

Conny Janssen Danst in de Ferro Dome. Lichtslingers en een pop up-restaurant geven de sfeer van een Frans dorpsfeest.

Scène uit de voorstelling Courage van Conny Janssen Danst Foto Leo van velzen

Terwijl het helmgras op Terschelling zich na Oerol voorzichtig weer opricht, reppen liefhebbers van locatietheater zich naar de volgende voorstelling buiten de muren van de schouwburg. Deze week staan er tenminste twee van die producties in oude gashouders, geliefd wegens de mogelijkheid om in de rondte te kunnen spelen. Vanaf vandaag staat Akram Khans jongste choreografie op het Westergasfabriekterrein in Amsterdam en sinds zaterdag speelt Courage van Conny Janssen Danst in de Ferro Dome, vlak bij de beruchte Rotterdamse Keileweg.

Al ruim voor aanvang lopen bezoekers door het desolate gebied waar tot niet zo lang geleden prostituees hun klandizie opwachtten. Op weg naar het diner, dat wordt geserveerd in een van de loodsen die grenzen aan de gashouder. Lichtslingers met kleurige peertjes, tafeltjes met een ratjetoe aan wrakkige stoeltjes creëren een sfeer als op een Frans dorpsfeest in de hoge, kale hal, waar graffiti- en andere street-artists zich hebben uitgeleefd op de enorme muurvlakken. Al lang voor het hoofdgerecht wordt geserveerd, kringelen vanuit de pop-up kitchen van De Soda Club geuren van confit de canard de neus binnen.

Janssen, jaargang 1958, loopt op de avond van de première opmerkelijk rustig tussen de tafeltjes door om bekenden te groeten. Anders dan de Oerol-habitués zoekt zij het voor haar locatieprojecten meestal niet in de natuur. Zij is een echt stadsmeisje, dochter van een Rotterdamse havenarbeider. Eerder presenteerde zij werk in een huisvuilcentrale, de Van Nellefabriek, een oude tramremise en in een onderzeebootloods (Mirror Mirror, eclatant succes in 2014).

Ditmaal koos zij voor het blauwe Ferrocomplex en vervult zij ook haar lang gekoesterde wens om het publiek een héle avond vol kunst te bieden. Naast de streetart is werk te zien van Joep van Lieshout, die zijn atelier/beeldentuin, tegenover Ferro, gratis openstelt. In de Ferrohal zelf dwalen bezoekers door de installatie The Fury Room van het Rotterdamse collectief El Dorado 3000: een bonte verzameling porseleinen kitschbeeldjes van herderinnetjes, kabouters, poezen en konijntjes. Een enkeling koopt er een paar – gepresenteerd als kunst krijgen ze een artistiek aura. Jeff Koons, maar dan kleiner.

Intussen speelt singer-songwriter iET met twee collega-muzikanten. Net als het ‘restaurant’ lijkt hun bandopstelling bij elkaar gescharreld in een uitdragerij en ook de stoelen die in de gashouder in drie rijen rond de speelvloer staan, zijn waarschijnlijk van de Kringloopwinkel of het Leger des Heils afkomstig.

Tijdens Courage blijkt hoe toepasselijk en bewust gekozen dat is: in de voorstelling probeert een al even bont samengestelde groep van veertien mensen – groot, klein, wit, zwart en Aziatisch – vertrouwd te raken met een nieuwe, onbekende plek. Dierlijk instinct en rituelen sturen hun gedrag. Multi-instrumentaliste Maartje Teussink kleurt de sfeer muzikaal in, soms stevig en percussief, dan weer ijl en poëtisch.

Heel langzaam transformeren aarzelende schuifelpasjes en schrikachtige stuipjes tot zelfverzekerder stappen, sprongen, dansen – al is Janssen minder gul met gevarieerde choreografie dan in eerdere werk. Zij toont de nietige mens, op zichzelf teruggeworpen in een oneindige kosmos. Oneindig als de grote cirkel van het ronde speelvlak met een enorme witte ‘maan’ erboven, even beeldschoon als bedreigend. De dansers bewegen zelf als hemellichamen van en naar elkaar, samen kluitend, uiteenspattend, zoekend naar manieren om een gemeenschap te vormen.

Hoe abstract ook, heel vaag is een link voelbaar met de huidige stroom vluchtelingen die opnieuw hun leven moeten opbouwen. Die invulling is echter niet noodzakelijk, beter is Courage gewoon te ondergaan.

En wie een minder comfortabele zetel heeft getroffen, kan zich na de voorstelling los dansen op de mix van DJ Edgar Wetzel.

    • Francine van der Wiel