Ook het Supreme Court blijkt nu politiek verlamd

Een sit-in en stakende stemmen in het hoogste hof: werkt het politieke systeem in de VS nog?

Barack Obama tijdens een speech waarin hij reageert op het besluit van het Supreme Court om zijn immigratieplan te blokkeren. Foto Jacquelyn Martin/AP

In de laatste maanden van Obama’s ambtstermijn zet de politieke verlamming in Washington verder door. Donderdag bleek dat in het Hooggerechtshof de stemmen staken in een zaak die draaide om een belangrijk onderdeel van Obama’s nalatenschap: zijn maatregel om vijf miljoen migranten kans op legalisering te bieden. Met vier progressieve en vier conservatieve rechters lukte het het Hooggerechtshof niet uitspraak te doen over de grondwettelijkheid van Obama’s buiten het Congres om genomen maatregel.

De stemmen konden staken doordat het Hof een rechter mist. Obama heeft Merrick Garland voorgedragen, die de in februari overleden Antonin Scalia moet vervangen, maar de Republikeinen in het Congres weigeren hem te benoemen.

Het staken van de stemmen is een zware tegenslag voor de president: de uitspraak van een lager hof in Texas, dat de maatregel ongrondwettig achtte, blijft nu van kracht. Obama’s plan is geblokkeerd. De migranten lopen kans op deportatie. Het immigratieprobleem komt op het bordje van de volgende president – en zal tot dan verkiezingsthema blijven.

Protestactie

Obama nam in 2014 zijn toevlucht tot executive action omdat het Congres er niet in slaagde een hervormingswet voor het migratiestelsel aan te nemen. Dezelfde verlamming in het Congres, maar dan over wapenwetgeving, leidde woensdag en donderdag tot een ongekende protestactie van Democraten in het Huis van Afgevaardigden. Toen bleek dat de Republikeinse voorzitter Paul Ryan een compromis over de beperking van wapenbezit niet in stemming zou brengen, gingen de Democraten woensdag rond het middaguur op de vloer zitten. De meesten hielden dit vol tot diep in de nacht van woensdag op donderdag, toen Ryan een andere wet in stemming bracht en daarna de zitting sloot. Sommige Democraten bleven tot donderdagmiddag zitten.

“Het Congres kan Amerika niet voor altijd blijven negeren”, zei Obama in reactie op het Hooggerechtshof. Wetgeving komt er op een dag, meent hij. “Het is geen kwestie van óf maar van wannéér.”

De Senaat, waar Democraten en Republikeinen maandag elkaars voorstellen over beperking van wapenbezit wegstemden, zou donderdagavond andere voorstellen opnemen.

    • Maartje Somers