Opinie

    • Lamyae Aharouay

Omar is een terrorist en Thom niet?

None

Gisteren zou het Lagerhuislid voor Labour Jo Cox 42 zijn geworden. Precies een week geleden werd ze door kogels en messteken om het leven gebracht. De vermeende dader: Thom Mair. We hebben de afgelopen dagen kennis met hem gemaakt in reportages, waarin hij werd omschreven als stille man die van tuinieren hield. Hij was zo aardig om zijn buren ook tips te geven hoe ze hun tuin konden onderhouden. Mair kampte in het verleden met psychische problemen, begrepen we van zijn broer. Die vertelde ons ook dat Mair niet politiek uitgesproken was. Hij deed vrijwilligerswerk. Een aardige, behulpzame man.

In deze krant las ik dat Mair een abonnement zou hebben gehad op een magazine van een Zuid-Afrikaanse groep die voorstander is van apartheid en tegenstander van de multiculturele samenleving en het ‘islamexpansionisme’. Bij een huiszoeking trof de politie nazi-propaganda aan, volgens The Guardian. Een burgerrechtengroep publiceerde bonnetjes waaruit blijkt dat Mair meer dan zeshonderd dollar spendeerde aan literatuur van een groep die pleit voor een geheel wit vaderland, en het uitroeien van het Joodse volk. Hij kocht ook een handleiding, waarin staat hoe je een wapen kan maken.

Toen de rechtbank Mair vroeg naar zijn naam, antwoordde hij met ‘dood aan de verraders, vrijheid voor Groot-Brittannië’. Vandaag komt hij weer voor. Misschien is hij dan wat langer van stof.

De voorzichtigheid waarmee media omspringen met de motieven die Mair al dan niet had om Cox – die zich onder andere met hart en ziel inzette voor vluchtelingen en verzette tegen een Brexit – is bewonderenswaardig en integer. Zolang je niet met zekerheid kunt stellen dat hij zich heeft laten inspireren door extreem-rechts gedachtengoed, kun je geen oordeel vellen.

Omar Mateen, die 49 mensen vermoordde in een homoclub in Orlando, was volgens zijn ex-vrouw instabiel en psychisch niet in orde. Iets dat in alle berichtgeving over zijn aanslag nogal, laat ik het zo stellen, ondergesneeuwd is. Het ging, vooral vlak na de aanslag, veel meer over de islamitische achtergrond van de dader, en dat werd automatisch in verband gebracht met zijn verschrikkelijke daad. Ook in deze krant werd vrij snel geschreven over de terreuractie van Omar Mateen.

Er is bewijs dat Thom Mair sympathiseerde met het extreem-rechtse gedachtengoed. Er is ook bewijs dat Omar Mateen sympathiseerde met IS. Maar de manier waarop en de snelheid waarmee conclusies worden getrokken verschilt.

De kans dat u nu verontwaardigd stopt met lezen is aanwezig. Dubbele standaarden aantonen aan de hand van vermoorde mensen voelt ook redelijk ongemakkelijk. Maar de situatie die ik schets is actueel en een van de belangrijke redenen voor polarisatie en vervreemding van sommige groepen.

U heeft de mannen en vrouw van Denk de afgelopen week in de camera zien vertellen dat media niet te vertrouwen zijn. Daarmee sorteerde de partij handig voor op de berichtgeving over voorman Öztürk een paar dagen later in deze krant. Maar wat Denk doet is om meer redenen giftig en verontrustend. Ze spreken een groep aan die het vertrouwen in de pers, in de objectiviteit van de pers vooral, al lang en breed is verloren. Dat sentiment is er, en het is hardnekkig. Dat kun je als medium negeren. Je kunt jezelf ook afvragen tot in hoeverre je biased bent, en hoe dat zich vertaalt in je berichtgeving. Journalistiek wordt gemaakt door mensen, en mensen hebben vooroordelen. Dat erkennen zou een goede eerste stap zijn.

    • Lamyae Aharouay