Morele auto? Graag, maar niet voor mij

Ethiek Een zelfrijdende auto zou passagiers moeten offeren als het daarmee meer anderen redt, vinden mensen. Maar zelf willen we niet in zo’n auto rijden.

Foto Iyad Rahwan

Een zelfrijdende auto rijdt op een zebrapad af waar net een klas met kinderen oversteekt. De auto kan niet op tijd wijken zonder een lantaarnpaal te raken en daarmee zijn passagier te doden. Moet de auto zijn passagiers nu offeren om daarmee de kinderen te sparen?

Natuurlijk! De meeste mensen vinden dat zelfrijdende auto’s zo geprogrammeerd moeten worden dat er in noodsituaties zo min mogelijk slachtoffers vallen. Zelfs als dat betekent dat de passagiers verongelukken en overlijden.

Dat klinkt nobel. Maar zélf in zo’n morele auto rijden, gaat veel mensen weer te ver. Dan nemen ze liever een immorele auto die zijn passagier ten alle tijden beschermt.

Dat is de uitkomst van een enquête onder 1928 Amerikanen die donderdag in Science is gepubliceerd. Drie ethici uit Frankrijk en de VS legden proefpersonen morele dilemma’s voor waarbij zelfstandige auto’s op voetgangers inreden en stelden de vraag: wat zou de auto in deze situatie moeten doen, doorrijden of verongelukken?

De dag dat zelfrijdende auto’s door de straten rijden lijkt nu nog ver weg, schrijven de ethici, maar autofabrikanten zullen daarvoor al een antwoord op deze moeilijke vragen moeten vinden. De tegenstrijdige houding vormt daarbij een probleem. Programmeren automakers hun auto’s moreel, met het risico dat niemand erin wil rijden? Of kiezen ze een zelfzuchtig algoritme, en zetten ze het leven van voetgangers op het spel?

Een mogelijke oplossing is dat overheden morele algoritmes verplicht stellen. Maar dat zagen de ondervraagde Amerikanen niet zitten: het percentage ondervraagden dat dit een goed idee vond schommelde tussen de twintig en veertig procent, afhankelijk van het aantal mensen dat daarmee gered zou worden.

In een begeleidend commentaar in Science merkt filosoof Joshua Greene op dat mensen kunnen wennen aan morele auto’s, net zoals Europeanen gewend zijn geraakt aan de autogordel.

    • een onzer redacteuren