EasyJet breekt de staking, maar mag dat wel?

Arbeidsconflict

EasyJet haalt piloten uit andere landen om ondanks de staking van Schiphol te kunnen vliegen. Vakbond VNV stapt naar de rechter.

Foto ANP / Remko de Waal

Opnieuw dreigden Nederlandse piloten van easyJet te staken. Hun vakbond VNV eist betere doorbetaling bij ziekte, een betere pensioenregeling en meer rust tussen vluchten. Duurde hun werkonderbreking op 14 juni nog zes uur, deze vrijdag zou het om 24 uur gaan.

Toch verwacht de budgetmaatschappij, die vorig jaar een snel groeiende basis opende op Schiphol waar inmiddels tweehonderd mensen werken, het volledige schema van Schiphol te kunnen vliegen. Net als bij de eerste staking worden buitenlandse easyJet-piloten overgevlogen om het werk over te nemen. EasyJet kiest zelf voor deze formulering: „We staan in ons recht om al het mogelijke te doen om de overlast voor onze passagiers te beperken.”

De Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) ziet dat anders. De inzet van ‘stakingsbrekers’ verhardt volgens de bond het cao-conflict en is onwettig. EasyJet heeft 28 bases in Europa, elk met een lokale cao. De VNV wil een oordeel van de rechter, vrijdagmiddag dient een kort geding in Haarlem. De VNV wil die uitspraak afwachten.

„Interessante vraag, ik geloof niet dat hier jurisprudentie over is”, zegt Leonard Verburg, hoogleraar arbeidsrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen. „Het gaat om de vraag in hoeverre een werkgever zijn activiteiten mag stroomlijnen om de schade door een staking te beperken. Ik zit raar te kijken als dat niet zou mogen. Een bedrijf mag werkwilligen binnen het bedrijf mobiliseren. Vergelijk het met een bedrijf met fabrieken in meerdere landen. Als er in één fabriek wordt gestaakt, zal de productie elders worden opgevoerd.”

Afwijkend is de mobiliteit van de luchtvaart, normaal kan personeel niet zo makkelijk worden verplaatst.

Dit lijkt me geen overtreding van het onderkruipersverbod

Leonard Verburg,hoogleraar arbeidsrecht

Ook Barend Barentsen, hoogleraar sociaal recht aan de Universiteit Leiden, „neigt naar het easyJet-standpunt”. Volgens Barentsen telt onder meer de vraag of het ‘stakingswapen’ kracht behoudt. „Dat is het geval. Met alle vluchten plat is het effect het grootst, maar nu moet easyJet allerlei toeren uithalen. De VNV maakt het easyJet moeilijk en dus wordt het actiedoel bereikt.”

Lees hier een stuk over alle pilotenstakingen: En weer gaat een rijtje vluchten van het bord af

Beide deskundigen denken niet dat easyJet het ‘onderkruipersverbod’ uit artikel 10 van de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs overtreedt. Verburg: „De buitenlandse piloten werken voor hetzelfde concern, het zijn geen uitzendkrachten. De vraag is hoe ruim de rechter het onderkruipersverbod interpreteert.”

Als easyJet elders mensen moet inhuren om het werk van de naar Schiphol verplaatste piloten over te nemen, hebben ze wel een probleem, zegt Barentsen. „Dan loop je tegen de grenzen van artikel 6 van het Europees sociaal handvest, een hoeksteen van het stakingsrecht in Nederland.” EasyJet zal het wegvallen van piloten op andere Europese bases dus moeten opvangen met overwerk en gewijzigde roosters.

Ondertussen vraagt easyJet zich in een verklaring af „welke politieke motieven” ten grondslag liggen aan de VNV-acties. Bedoeld wordt dat de door KLM gedomineerde VNV wellicht probeert het succes van een KLM-concurrent op Schiphol te saboteren.

Onzin, zegt Joost van Doesburg van de VNV. „De Nederlandse piloten van easyJet krijgen te weinig. Als ze dezelfde arbeidsvoorwaarden zouden hebben als de stakingsbrekers, zou er geen staking zijn.”

    • Mark Duursma