Blijven is keuze van het hoofd, Brexit is een keuze van het hart

Argumenten

Vandaag kiest het Verenigd Koninkrijk voor een toekomst binnen of buiten de Europese Unie. Correspondent Titia Ketelaar zet de betogen van beide kampen uiteen. Waarom stemmen Britten ‘remain’ of ‘leave’?

Foto AFP

Remain

De Britten stemmen vóór hun EU-lidmaatschap als zij de economische risico’s niet aandurven. Het is een keuze voor zekerheid, omdat ze in een geglobaliseerde wereld niet vertrouwen wat er achter de deur die Brexit heet, ligt.

Het is een keuze met het hoofd, niet met het hart. Eurofielen zullen de Britten nooit worden, of ze ooit pro-Europeser worden, zal de tijd leren. Maar de Blijvers geloven dat hun land sterker staat in een unie, zowel economisch als om het hoofd te bieden aan de problemen van deze tijd – terreur. De EU de rug toe te keren, past volgens hen niet bij een naar buiten gericht volk.

„Wij werken samen met onze buren en onze vrienden. Wij zijn doorzetters”, zo vertolkte Ruth Davidson, partijleider van de Schotse Conservatieven dit gevoel dinsdagavond tijdens het laatste tv-debat.

Dat de EU imperfect is, is een algemeen gedragen idee. De Blijvers geloven echter dat het antwoord daarop is Europa verder te hervormen naar Brits model: een losser verband, meer op handel gericht, en met minder regels. De hervormingen die David Cameron in februari overeenkwam, over onder meer de verhouding van de eurozone met niet-eurozonelanden, en kinderbijslag voor EU-migranten, zijn een eerste stap. De invoer van een interne digitale markt en een dienstenmarkt een volgende.

Beperking van immigratie is voor de Blijvers ook belangrijk. Maar zij realiseren zich dat economische neergang, met als gevolg nog meer bezuinigingen, sluitende ziekenhuizen en grotere klassen juist méér druk op gezondheidszorg en onderwijs legt.

Leave

De Britten stemmen tegen voortzetting van hun EU-lidmaatschap als zij geloven dat buiten het verbond hun eigen wetten kunnen opstellen, hun eigen grenzen kunnen bewaken, en hun eigen immigratiequota kunnen opstellen.

Het is een keuze voor soevereiniteit, een geloof dat het Verenigd Koninkrijk sterk genoeg is alleen de wereld in te gaan. En tegelijkertijd een geloof dat het land in zijn grootsheid wordt beperkt door ‘Brussel’. De EU zou de Britten belemmeren vrijhandelsakkoorden te sluiten, zou te veel naar compromissen zoeken tussen alle 28, streven naar een federatie.

„Zij zeggen dat wij geen andere keuze hebben dan voor Brussel te knielen. Ze onderschatten dit land en wat het kan doen jammerlijk”, zei Boris Johnson, oud-burgemeester van Londen dinsdagavond tijdens het laatste tv-debat.

Het recht zelf te bepalen wie er het land binnenkomt, is voor de Vertrekkers een belangrijke reden voor Brexit te stemmen. Premier David Cameron beloofde in 2010 dat de nettomigratie (immigratie minus emigratie) minder dan 100.000 per jaar zou zijn. Dat is bij lange na niet gehaald, vooral niet door de komst van EU-burgers uit Spanje, Portugal en Griekenland. Visa zijn volgens het pro-Brexit-kamp de enige oplossing. Al verschillen de ideeën over hoeveel immigranten – of überhaupt immigranten – dan worden toegelaten.

Dat de economie schade kan oplopen na een vertrek uit de EU, is voor hen minder belangrijk. Op de lange termijn geldt immers dat zelfbeslissingsrecht en „de terugkeer van de democratie” het land doen bloeien.

    • Titia Ketelaar