Taylor Swift wil dat YouTube meer betaalt voor haar muziek

Auteursrechten Als muziek op YouTube of Facebook staat, ontvangt de muzikant bijna niks. Dat moet stoppen, zeggen 160 artiesten in een petitie.

Countryster Taylor Swift haalde eerder al haar muziek van Spotify. Foto ANP

De muziekindustrie bindt de strijd aan met YouTube en voor het eerst mengen ook bekende popsterren zich in het gevecht.

160 artiesten, onder wie Taylor Swift, Paul McCartney, U2 en Kings of Leon, en drie grote platenmaatschappijen (Universal Music, Sony Music and Warner Music), roepen in een petitie op het Amerikaanse auteursrecht te hervormen.

Volgens de ondertekenaars heeft de huidige copyrightwetgeving, die in 1998 voor het laatst werd gewijzigd, „grote techbedrijven de kans gegeven te groeien en enorme winsten te maken (…), terwijl de inkomsten van songschrijvers en artiesten blijven dalen.”

Twee weken geleden stuurden drieduizend Nederlandse artiesten en creatievelingen een vergelijkbare petitie naar het Europees Parlement. Onder meer rapper Gers Pardoel en dj Armin van Buuren verklaarden „eerlijk betaald” te willen worden door onlineplatforms als YouTube en Facebook voor gebruik van hun werk. „We willen dat het Europees Parlement de wetten gaat aanpassen”, aldus Pardoel tegen de NOS.

De Amerikaanse en Nederlandse artiesten willen hun muziek niet van de uploadplatforms afhalen, ze eisen een hogere vergoeding voor het gebruik van hun werk.

Vrijhavens

Doorn in het oog van de artiesten en muzieklabels is het zogeheten safe harbor-principe, dat twintig jaar geleden door de Amerikaanse en Europese regeringen werd ingevoerd om sites waarop gebruikers muziek en films uploaden te beschermen tegen copyright-claims. Deze ‘vrijhavens’ werden in het leven geroepen om het toen nog jonge internet de kans te geven op te bloeien, maar anno 2016 gebruiken grote techbedrijven als Facebook en YouTube-eigenaar Google de uitzonderingspositie nog steeds om de dans te ontspringen, vinden de artiesten en platenmaatschappijen. Als een YouTube-gebruiker de laatste hit van Taylor Swift onder een kattenfilmpje zet en YouTube daar vervolgens een advertentie bij plaatst, dan verdient YouTube daaraan, maar krijgt Swift een minimale en in sommige gevallen helemaal geen vergoeding.

YouTube werpt tegen dat het met de meeste internationale auteursrechtenorganisaties deals heeft gesloten om een deel van de omzet af te dragen. Ook de Nederlandse auteursrechtenorganisatie Buma-Stemra sloot zo’n overeenkomst, maar heeft naar eigen zeggen een slechte onderhandelingspositie omdat YouTube wettelijk niet verplicht is één cent af te dragen voor de muziek die op het platform wordt geplaatst.

Digitale omzet

Online-inkomsten worden steeds belangrijker voor de muziekindustrie. Vorig jaar groeide de totaalomzet (13,3 miljard euro) van de sector voor het eerst in twintig jaar, dankzij een stijgende digitale omzet. Maar terwijl miljoenen internetters YouTube gebruiken als persoonlijke muziekcatalogus, heeft de industrie die groei te danken aan streamingdiensten als Spotify – 68 miljoen streamingabonnees brachten vorig jaar bij elkaar een geschatte 1,8 miljard euro op. En dat is nog niet eens het totaal van de opbrengsten uit het Spotify-model: een deel van de Spotify-klanten betaalt abonneegeld, de rest luistert gratis naar muziek met advertenties.

YouTube en andere platforms waarop gebruikers muziek uploaden leveren veel minder op: 900 miljoen internetters luisteren muziek via dit soort platforms. Maar die sector bracht vorig jaar slechts 561 miljoen euro op, of 4 procent van de totaalomzet in de muziekindustrie.

Omgerekend: elke abonnee van streamingdiensten levert 26,50 euro per jaar op, terwijl de industrie aan ‘freeriders’ op YouTube en aanverwanten 62 eurocent per jaar verdient.

    • Reinier Kist