‘Jullie zien het niet goed!’, roept de expat naar huis

Het vasteland biedt Britten een breder perspectief op Europa. Maar ook in de Wassenaarse expatwinkel lopen de meningen uiteen.

Dorothy Ogden (70; links) en haardochter Karen (50) doen boodschappen bij Kelly’s Expat Shopping in Wassenaar. „Die hele EU, we zijn er toch nooit helemáál voor gegaan”, vindt Dorothy. Foto Floren van Olden

Trots loopt Jason Kelly, 45 jaar, langs de schappen van zijn winkel. Langs de Yorkshire tea, „sterkere is er niet”, via de Amerikaanse pindakaas, „they go nuts”, langs de Marmite, „you love it or hate it” en de bonen van Heinz, nu ook te koop bij de supermarkt om de hoek. „Bastards.”

Kelly’s Expat Shopping in Wassenaar staat vol Britse en Amerikaanse producten. Het is zijn tweede filiaal. Het eerste opende Jason Kelly, opgegroeid in Birmingham, acht jaar geleden in Den Haag. Een gat in de markt. Expats die werken bij ambassades en bedrijven als Shell willen niets liever dan producten die ze kennen. Het is hun houvast. De chips van Walker, „icónisch”, de chocoladekoekjes van Cadbury, „onvergelijkbaar”. En zoeken ze een dokter of een tandarts, dan weet Kelly nog wel een adresje. „Dit is een soort gemeenschapsplek.”

Bij het afrekenen zijn de praatjes van Amerikanen bij de kassa voorspelbaar. Velen verontschuldigen zich, dozen mac and cheese op de toonbank, voor Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump. Maar rekenen de Britten af, dan gaat het over Brexit en is er minder eensgezindheid. Blijven of Vertrekken?

Vertrekken, zegt een vader in Iers voetbaltenue met zijn gezin voor de deur. Natúúrlijk. Immigranten, werkloosheid. Het is de schuld van de EU. Maar hij is een vakantieganger. De expats die soms al jaren in Wassenaar en omgeving wonen, zijn genuanceerder.

Rachel, 42 jaar, heeft Britse vijgenkoekjes, bonen en bladerdeeg in haar mandje gestopt. Als ze zóú stemmen, dat is best lastig vanuit Nederland, zegt haar instinct: Blijven. „Maar dat is een algemeen gevoel. Mijn man werkt in Brussel en die zegt: we kunnen er net zo goed uit.” Eigenlijk maakt het haar weinig uit. Dat is het lot van de expat, verzucht ze. „Je hoort nergens bij, alsof je in een vage bubbel leeft.”

Expats Dorothy en Karen Ogden, opgegroeid in Manchester, zijn op zoek naar de worstjes. „Ach”, zegt Dorothy, 70 jaar. „Die hele EU, we zijn er toch nooit helemáál voor gegaan. We hebben nog altijd het pond.” Dochter Karen, 50 jaar, is voor Blijven. „Europa is een vrijhaven.”

Een vrijhaven, zo zien de meeste klanten het, zegt winkeleigenaar Jason Kelly. „Expats realiseren zich de voordelen wel. Hun bedrijven betalen sinds het lidmaatschap minder belasting, zijzelf ook. En ze kunnen zo met de auto naar Duitsland rijden.” Zelf kan Kelly zijn Britse producten nu voordeliger en makkelijker importeren. „Al dat papierwerk straks, ik moet er niet aan denken.”

Maar vanaf het vasteland is het perspectief breder, weet hij. Dagelijks volgt Kelly alles over Brexit op de BBC en dan merkt hij: vanaf het eiland is de Europese Unie veel minder tastbaar. Daar kennen ze ‘Brussel’ alleen van de berichtgeving in de media. En die, zegt hij, is „vreselijk”. De EU kost miljarden, hoort hij op tv verkondigen, „zonder erbij te vertellen wat de EU oplevert”.

Geregeld zit Kelly voor zijn tv te roepen: ‘Jullie zien het niet goed!’ Onhoorbaar, vanaf het vasteland.

    • Freek Schravesande