Wie worden de lachende derden?

Nieuw op dit EK is dat de vier beste nummers drie uit de zes poules zich plaatsen voor de achtste finales. Zo blijft het tot het laatste groepsduel rekenen.

Engeland-speler Adam Lallana (l) in duel met de SlowaakJuraj Kucka, maandagavond. Foto Jeff Pachoud/AFP

Michael O’Neill, oud-international voor Noord-Ierland, was financieel adviseur tot hij op een dag, tijdens het shoppen met zijn vrouw, naar zijn spiegelbeeld in een etalageruit keek en dacht: „Dit ben jij niet.”

Hij wilde trainer zijn, terug het voetbal in. Althans, dat is hoe het beschreven werd door O’Neills land- en generatiegenoot Neil Lennon, de rossige Noord-Ier die onder meer bekend is als oud-trainer van Celtic. O’Neill, aldus Lennon, is een opzienbarende trainer die sinds dat moment voor de etalageruit twee fenomenale prestaties bewerkstelligde, door gedegen werk en „excellent man-management”. Hij bracht Shamrock Rovers als eerste club uit de Ierse geschiedenis in de groepsfase van een Europese clubcompetitie, vijf jaar later staat hij met Noord-Ierland op het EK, waarin hij na de overwinning op Oekraïne mag dromen van de tweede ronde.

Dat ex-financieel adviseur O’Neill (46) handig is met cijfers, zal hem van pas komen, met Noord-Ierland als nummer drie van groep C, met drie punten, en kansen op doortocht naar de laatste zestien. Want het wordt puzzelen. De beste vier nummers drie uit de zes poules plaatsen zich, op dit EK met 24 landen, met de nummer één en twee voor de achtste finales.

Albanië is zondag, na de historisch eerste overwinning op een eindtoernooi, derde geëindigd met drie punten in poule A en een doelsaldo van -2. Ervan uitgaand dat Noord-Ierland (doelsaldo +1) dinsdagavond niks geks doet tegen Duitsland en ‘gewoon’ verliest van de wereldkampioen en net als Albanië op drie punten blijft, is iedereen met vier punten in de andere poules dus in ieder geval door.

UEFA-ranking kan doorslag geven

Noord-Ierland moet, om Albanië er in ieder geval onder te houden, niet met meer dan drie doelpunten verschil van Duitsland verliezen. Want dan wordt het lastig voor de ploeg van O’Neill om zich bij de vier lachende derden te scharen.

Bent u er nog? Het gaat zo. De volgorde voor het bepalen van de rangschikking in het klassement van de zes nummers drie is eerst puntentotaal, daarna doelsaldo en daarna doelpunten die de ploeg gescoord heeft. Is dat allemaal gelijk, dan wordt gekeken naar Fair Play, gele en rode kaarten maar ook de meer jury-achtige elementen als ‘positief spel’.

Tot slot kan zelfs de UEFA-ranking van landen doorslag geven. Om binnen de poule te bepalen wie waar eindigt, geldt dat bij gelijk puntenaantal onderling resultaat het belangrijkste is. En zo blijft het tot de laatste groepswedstrijd ‘leuk’: wachten, rekenen, hopen.

O’Neill laat het er liever niet op aankomen, zei hij op de persconferentie. „Ons doel is om kwalificatie voor de volgende ronde in eigen handen te houden.” Niemand wil in de wachtkamer van de hoopvolle derden, zoals Albanië.

O’Neill is blij met de uitbreiding naar 24 landen, zei hij. Al was Noord-Ierland als winnaar van de kwalificatiepoule met Roemenië, Hongarije en Griekenland ook in de oude opzet gekwalificeerd. „Dit geeft de kleine landen hoop, en dat heb je nodig.” Dat Duitsland de wereldkampioen is? „We geloven erin dat we ze pijn kunnen doen. Geen ploeg is zonder zwaktes.”

Zijn ingrepen in het elftal, dat zijn eerste groepsduel vrij kansloos van Polen verloor, werden door spits Josh Magennis al als het werk van een „magiër” geduid, nadat Noord-Ierland Oekraïne met vijf nieuwe krachten in de basis versloeg (2-0).

O’Neills ster is rijzende. Hij wordt geroemd, aan beide zijden van de scheidslijn tussen protestant en katholiek, voor zijn delicate omgang met sektarische twisten die zo recent pas – goeddeels – zijn verdrongen. Zo zingt hij het volkslied van Noord-Ierland, het Britse God Save the Queen, niet mee.

Bij zijn aanstelling zei hij dat hij „iedereen wil betrekken” bij het Noord-Ierse elftal, van oudsher een ‘protestantse ploeg voor protestanten’. Hij doelde niet zozeer op de spelers – die waren altijd al van beide zijden – maar vooral de aanhang diversificeren.

„Wat we hier nu zien zijn scènes die ik nog nooit heb meegemaakt”, zegt BBC-analist Neil Lennon, zelf katholiek, over de bonte mix van (Brits) unionistische en (Iers) republikeinset supporters. Voor zover die scheidslijn nog echt telt. „Er zijn nog maar weinigen die problemen willen, de meesten hebben hun rug naar het verleden gedraaid. Toen Noord-Ierland in 1982 van Spanje won op het WK in Spanje, waren er misschien een paar duizend man mee. Nu tienduizenden.”

    • Bart Hinke