Theatercollege maakt idolen bereikbaar

De generaal doet het, de astronaut doet het en de voetballer doet het. Colleges in het theater trekken volle zalen. ‘Het doel blijft om de mensen iets mee te geven.’

Generaal b.d. Peter van Uhm vorige week op het podium in Theater DeLaMar. Foto Valerie Kuypers/Mediacentrum Defensie

‘Theatercollege is naast toneel, dans en cabaret een nieuw genre, en geliefd bij het publiek”, zegt Hans Groen, bedenker van een fenomeen waarin twee uitersten samenkomen: schouwburg en universiteit, toneel en wetenschap. „Mensen hebben een grote behoefte te leren, en leerplezier hoort daarbij.”

Sinds 1991 biedt Groen onder de naam Focus Conferences optredens aan van sprekers in conferenties, masterclasses en collegereeksen. Voor de gemiddelde belangstellende zijn de kosten voor deelname hoog, vaak duizend euro. Soms zijn de bijeenkomsten besloten. Groen, die kantoor houdt in Amsterdam: „Ik wilde sprekers toegankelijk maken voor een breder publiek, en dacht daarbij aan het theater. Hiermee zijn we in 2013 begonnen. Voor veel minder entree kan iedereen colleges bijwonen van Midas Dekkers, André Kuipers, Dick Swaab, Wim Anker, Geert Mak of bestsellerauteur Michel van Egmond en voetballer Wim Kieft.”

Theatercollege is meer dan alleen die ene spreker. Groen: „Bij de combinatie van leerplezier en leerzaam past ook de rol van moderator. Hij of zij verbindt het publiek met de spreker. In feite valt de avond in drieën uiteen: eerst is het woord aan de spreker, na de pauze is er de mogelijkheid tot vraag en antwoord en tot slot een meet-and-greet.”

Groens idee is een succes. De bezoekersaantallen zijn hoog en andere bureaus nemen zelfs het woord ‘theatercollege’ over. Hoewel tot op heden de sprekers zonder regisseur optreden, leeft bij Groen het idee in de toekomst samenwerking te zoeken met regisseurs en het college te verrijken met muziek. Bijna alle sprekers maken gebruik van beeld of film.

Groen noemt het verlangen aanwezig te zijn bij een vooraanstaand spreker „mystiek”. Mensen als Kuipers, Swaab of generaal Peter van Uhm zijn voor veel mensen idolen, maar onbereikbaar. Daarin brengt het theatercollege verandering, toegankelijk voor een gemêleerd publiek van jong en oud.

Exclusieve astronautentraining

Kuipers noemde zijn optreden een ‘buitenaards college’. Er zaten opvallend veel kinderen in de zaal, astronauten in spe. Groen benadrukt dat hij exclusiviteit van zijn sprekers wil behouden: „Schrijvers vallen daar vaak buiten, die treden al overal op. Dan mis ik die mystiek van de bijzondere spreker.”

Ook Maurice van der Kant van het Maastrichtse bureau Assemblee bemiddelt tussen publiek en sprekers, onder wie Van Uhm. Van der Kant: „Ik zeg tegen sprekers dat het publiek het podium is. Ik stel het op prijs dat zij breekbaarheid tonen en in staat zijn hun verhaal in openheid te vertellen. Niet iedereen kan dat. Zomaar achter een lessenaar gaan staan levert nog geen enerverende theateravond op. Het doel blijft om de mensen iets mee te geven.”

De theatercolleges zijn volop in beweging, aldus Groen: „Na afloop van het college van Swaab, neurowetenschapper en auteur van Wij zijn ons brein, kwamen er veel vragen over Alzheimer. Daarom maken we er nu een apart college over. Swaab kan een zaal boeien. Een opmerking ‘dat je brein genetisch is bepaald en dat je als kind dus goede ouders moet uitzoeken’ beantwoordt precies aan de mengeling van wil om te leren en plezier hebben in het leren.”

    • Kester Freriks