Investeren in de toekomst is er voorlopig niet bij

Aan de rand van Pioz staat een prachtig rijtje villa’s te schitteren in de zon. De achtertuinen grenzen aan het platteland van Castilla-La Mancha. In de lucht cirkelen de gierzwaluwen onophoudelijk rond. Leven in de natuur op nog geen uur rijden van de hoofdstad Madrid. Maar er ontbreekt iets in dit idyllische beeld: mensen.

Hier op het platteland nabij Guadalajara is de erfenis van de gebarsten huizenbubbel nog altijd zichtbaar en voelbaar. Pioz werd bekend als het dorpje met de grootste schuldenlast per hoofd van de bevolking in heel Spanje. Volgens burgemeester Ricardo García López komt de totale schuld neer op 11 miljoen euro. „Investeren in de toekomst is er voorlopig niet bij”, vertelt de zestiger in het gemeentehuis.

Pioz kwam net als vele andere Spaanse dorpen en steden aan het begin van deze eeuw in de greep van projectontwikkelaars. Met de bouw van 25.000 huizen zouden gouden tijden beginnen voor het dorpje, dat toen slechts negenhonderd inwoners telde.

Het Spaanse wonder liep uit op een nachtmerrie. Er werden drieduizend huizen gebouwd, waarvan er nog altijd honderden niet verkocht zijn. De prijzen dalen nog iedere dag. Het inwonertal is volgens de burgemeester gestegen tot vierduizend.

Makelaarskantoor Exclusivas Alcalá biedt voor nog geen 80.000 euro riante woningen aan met drie slaapkamers, twee badkamers en een tuin met plek voor zwembad. „Toen we in 2007 onze deuren openden stonden die huizen te koop voor 230.000 euro. Iedereen dacht hier een goudmijn in handen te hebben. Dat bleek een grote misrekening”, zegt makelaar Carmen Martín. „Wiens schuld het allemaal geweest is? Politici, projectontwikkelaars, de banken en mensen die dachten snel rijk te worden. Ik denk van iedereen een beetje.”

Martín is er zelf niet financieel onder bezweken, maar ze kent wel verhalen van gezinnen die alles zijn kwijtgeraakt en nog altijd kampen met enorme schulden. „De gewone man betaalt de hoogste prijs. Corrupte politici die dit in heel Spanje hebben laten gebeuren, ontspringen de dans. Schandelijk. Laat de gemeente het dan hier maar zelf oplossen.”

García López is nu een jaar burgemeester van Pioz, namens protestpartij Podemos. „Nee, dit is allesbehalve een droombaan”, zegt hij met een cynische glimlach op het gezicht. „Het grootste probleem is dat het de mensen ontbreekt aan gemeenschapszin. Mensen eisen van alles van de gemeente. Alsof de schuld niet domweg het probleem is van alle inwoners. De inkomsten bedragen hier jaarlijks 2,5 miljoen euro. Iedere cent moet worden omgedraaid. Ik leef als burgemeester slechts van mijn eigen opgebouwde pensioen.”

Als Podemos-burgemeester is García López een uitzondering in het conservatieve Castilla-La Mancha. Voor de Partido Popular en de PSOE was er simpelweg geen eer en geen geld meer te behalen in Pioz. „Ik doe dit omdat ik mijn dorp er weer bovenop wil helpen. Daar zou natuurlijk niets bijzonders aan moeten zijn voor een burgemeester”, stelt García López. „Alle huizen zullen hier ooit bewoond worden. Daar ben ik van overtuigd. Maar gebouwd wordt er hier niet meer.”