In Catalonië voelt Spanje ver weg

Vrijwel niemand in restaurant Can Torres werpt een blik op de televisie als Spanje op het EK voetbal in Frankrijk in actie komt. „Ik heb niets met die ploeg. La Roja vertegenwoordigt ons niet. Als we voetbal willen zien, dan kijken we naar Barça”, zegt de Catalaanse socialist Toni Ronda buiten op het terras in het centrum van Arbúcies.

De zeven miljoen inwoners van Catalonië zijn zeer verdeeld over de vraag of de regio zich moet afscheiden van Spanje. In Arbúcies bestaat daar geen enkele twijfel over. Hier, in het hart van de provincie Girona, droomt vrijwel iedereen van een onafhankelijk Catalonië. „Spanje voelt voor mij als het buitenland. Wat zou ik graag een paspoort hebben van een land waar ik trots op ben”, stelt rechter Alícia Cuberta.

Bij binnenkomst in Arbúcies wappert de estelada als het symbool van de Catalaanse onafhankelijkheid. De rood-gele vlag met blauwe ster is overal te zien in de nauwe straatjes van het dorpje. Op het balkon van het gemeentehuis ontbreekt de verplichte Spaanse vlag. Een kleine daad van verzet, zoals ook het portret van de koning niet in de raadszaal hangt. En zolang Pere Garriga burgemeester is, blijft dat zo.

De weerzin tegen ‘Madrid’ zit diep bij Garriga. De voormalige journalist behoorde altijd al tot een vastbesloten minderheid die voor afscheiding van Spanje is. De voorbije tien jaar is de onafhankelijkheidsbeweging in Catalonië flink gegroeid. „De regering in Madrid heeft een gesloten akkoord teruggedraaid. Daardoor zijn we voor de zoveelste keer bedrogen. Daar kwam de economische crisis overheen. Velen zijn gaan inzien dat Catalonië vooruit kan gaan als het alleen verdergaat”, zegt Garriga.

De Catalanen in Arbúcies zijn een trots volkje. Naast het gemeentehuis is een prachtig museum gebouwd waar de geschiedenis van het dorp en de omgeving wordt verbeeld. Museumdirecteur Jordi Tura opent op deze maandagmiddag speciaal de deuren en vertelt uren achtereen over de achtergrond van zijn voorvaderen. Ook hij is ervan overtuigd dat het gezag in Madrid de klok moet terugdraaien en Catalonië moet loslaten. Tura: „We zijn gewoon een ander volk. Dat is altijd zo geweest en zal altijd zo blijven.”

Veel inwoners van Arbúcies hebben de afgelopen jaren meegelopen in demonstraties tegen de nationale regering. „Toen ik jong was, leefde het streven naar onafhankelijkheid bij mij eigenlijk niet zo sterk”, legt rechter Cuberta uit. „Er bestond altijd het idee dat we goed zouden kunnen samenwerken. Maar dat is een gepasseerd station. Catalonië is de motor van de Spaanse economie, maar wordt in alles achtergesteld. Vanuit Madrid kun je met de hogesnelheidstrein overal heen. Tussen Barcelona en Valencia rijdt een boemeltje.”

De separatisten in Arbúcies kijken met afschuw naar nationale partijen als de PP, de PSOE en Ciudadanos, die zich allemaal verzetten tegen een onafhankelijk Catalonië. Alleen de protestpartij Podemos heeft een referendum over afscheiding in haar programma staan. Het levert partijleider Pablo Iglesias met name in Barcelona veel stemmen op. In Arbúcies zijn de meesten niet overtuigd van Iglesias’ goede wil. „Als ik tussen die vier [partijen] zou moeten kiezen, zou ik geen idee hebben op wie ik zou moeten stemmen”, zegt de burgemeester van Arbúcies. De stem van Garriga, en die van vele anderen in Arbúcies, gaat op 26 juni naar een van de partijen die één belangrijk doel nastreven: een onafhankelijk Catalonië.