Teruglezen Brexitblog: ‘Bremain’ behoudt kleine voorsprong

Liveblog gesloten

Dit was het liveblog over de dag voor de gang naar de stembus over een eventuele Brexit. Prominenten als Boris Johnson (vertrekken-kamp) en David Cameron (blijven-kamp) herhaalden, mogelijk voor het laatst, hun argumenten. De 'peiling der peilingen' van het gezaghebbende What UK Thinks liet nog steeds een kleine voorsprong zien voor het blijven-kamp. Ondertussen zei de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, nogmaals dat een Brexit onherroepelijk is.

'Hoe te verhuizen in het geval van een Brexit'

Het Britse The Independent neemt vast een voorschot op een Brexit in het artikel 'Your how-to guide on moving to another country in case of Brexit'. In de 'handleiding' worden op sarcastische toon tips gegeven voor wie een buitenlands paspoort wil, na een Brexit.

Een greep uit de suggesties van The Independent:

- Zorg voor een baan in het buitenland
- Word een internationale sporter
- Ga naar www.ancestry.co.uk, waar je kan zoeken naar buitenlandse voorouders
- Trouw met een buitenlander

De laatste peiling van Opinium maakte het net weer heel spannend:

Twitter avatar britainelects Britain Elects EU referendum poll: Remain: 44% (-) Leave: 45% (+1) (via Opinium, online / 20 - 22 Jun)

Maar Buzzfeed hield een ook interessante peiling: wie denken de opiniepeilers eigenlijk dat er gaan winnen? Blijven, is het antwoord (met veel slagen om de arm).

Ben Page van Ipsos Mori zegt bijvoorbeeld:

" I would say about 53% Stay, 47% Leave (but with the proviso that it is perfectly possible for it to be the other way around – some 5-10% may decide on Thursday in the privacy of the polling booth, where no pollster can go).”

NAVO: Brits blijven in EU cruciaal in gevecht tegen terrorisme

Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, heeft zich een dag voor het referendum ook bemoeit met de wel-of-niet-blijven-discussie in het Verenigd Koninkrijk. In een interview met The Guardian is Stoltenbergs boodschap duidelijk: Verlaat het VK de EU? Dan brengt dat de veiligheid van Europa in gevaar.

Tekst gaat verder onder tweet.

Exclusive: Nato chief says UK staying in the EU is key to fighting terrorism https://t.co/4kAzUx8V1I

— The Guardian (@guardian) June 22, 2016

Het VK is volgens Stoltenberg cruciaal in de strijd tegen terrorisme.

"We staan tegenover ongekende uitdagingen voor onze veiligheid, denk aan terrorisme, denk aan instabiliteit en de onvoorspelbare veiligheidsomgeving waarin we nu verkeren. Een gefragmenteerd Europa zou bijdragen aan de instabiliteit en onvoorspelbaarheid."

Groot-Brittannië is volgens Stoltenberg een belangrijk schakelpunt tussen de EU en de NAVO. Voor het uitwisselen van informatie over terreurverdachten is volgens hem het EU-lidmaatschap van het VK zeer belangrijk.

Juncker: "Eruit is eruit"

Kiezen de Britten donderdag voor een Brexit, dan is dat onherroepelijk. Cameron riep het dinsdag al, maar nu heeft voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, het statement herhaald.

Tekst gaat verder onder tweet.

@David_Cameron so now that Juncker has spoken, how do we get further immigration reforms https://t.co/WLXlTNWy0g

— corby macdonald (@corbymac) June 22, 2016

"Eruit is eruit", zei hij woensdag in Brussel. Blijven de Britten toch in de EU? Dan wordt, aldus Juncker, "in geen geval" heronderhandeld over betere voorwaarden voor het Verenigd Koninkrijk.

De Britse premier Cameron zei dinsdag in The Guardian dat hij na een overwinning van het Blijf-kamp hoopt nog meer toegevingen van Brussel te kunnen afdwingen op het vlak van vrij verkeer van werknemers, zoals hij in februari al had gedaan.

Onder geen enkele voorwaarde, was de boodschap die Juncker woensdag verspreidde. Volgens de voorzitter had het VK er "het maximum uitgehaald en hebben wij het maximum gegeven. Er komt geen heronderhandeling, noch over het februari-akkoord, noch over een verdragswijziging".

Onze correspondent in Londen voegt hieraan toe:

De opmerkingen van Juncker zijn natuurlijk overgekomen in het VK. Door Vote Leave, de officiële pro-Brexit-campagne, worden ze aangegrepen als hét voorbeeld waarom de Britten uit de EU moeten stappen:

Otto de Octopus is een Bremainer

Blijven of verlaten? Als we mogen vertrouwen op Otto de Octopus' voorspellende gaven, scheiden het Verenigd Koninkrijk en de EU voorlopig nog niet van elkaar. Het zespotige zeedier dat in een aquarium leeft te Sea Life, Manchester kreeg twee legoblokjes voorgelegd. Met op de ene: Leave, tegen de achtergrond van een Engelse vlag. En op de andere: Remain, met het logo van de EU.

Forget the polls and the bookies, Otto the Octopus has predicted that the UK will vote to remain in the EU this week pic.twitter.com/MAZO3ScRbb

— Michael Wilkinson (@ThatMichaelW) June 22, 2016

Als we de woordvoerder van Sea Life Manchester mogen geloven, twijfelde Otto geen seconde. Met volledige overgave klampte ze zich vast aan het blijfblokje.

We kunnen gerust gaan slapen. Otto de waarzeggende octopus weet al dat het Blijven wordt #Brexit pic.twitter.com/ub2QziDgLf

— Titia Ketelaar (@titia_k) June 22, 2016

Of we Otto op haar tentakels moeten vertrouwen, valt nog maar te bezien. Ze voorspelde ook een overwinning van Rusland in het EK-duel tegen Engeland. Die wedstrijd eindigde in een gelijkspel.

Otto heeft het verkeerd: Rusland speelde gelijk tegen Engeland.

Britse tabloid laakt "Dutch commentator" Joris Luyendijk

"Engeland moet de EU VERLATEN, Britten zijn onbenullig, briest Nederlandse journalist." Dat is de kop die woensdag boven een stuk staat in de Engelse tabloid The Daily Express. Nee, ondanks het feit dat de Britse tabloid het volledig eens is met Joris Luyendijk over wat de toekomst moet zijn van de EU en Groot-Brittannië (namelijk: uit elkaar), moet de krant niks hebben van het opiniestuk dat Luyendijk deze week voor NRC schreef.

[DAILY EXPRESS]: Dutch commentator tells Britain to LEAVE the EU, claiming UK is CLUELESS: A LEADING Dutch co... https://t.co/tcgIMV0mOf

— Daily Express UK (@dailyexpressuk) June 22, 2016

Luyendijks boodschap daarin, om kort te gaan: De EU en het Verenigd Koninkrijk moeten uit elkaar. Het VK doet wel mee aan de EU, maar saboteert het tegelijkertijd. Dus: weg ermee.

Daar moet een pro-Brexit tabloid zoals The Daily Telegraph zich wel in kunnen vinden, zou je denken. Maar Luyendijks stuk - in het Nederlands geschreven - sloeg bij ze in als de bolbliksem. "Een VOORAANSTAAND Nederlands journalist heeft het vuur geopend op het VK met een furieuze uitbarsting waarin hij Britten ridiculiseert als "onnozelaars" met "zelfopgelegde arrogantie" die Brussel saboteren", staat er op de website van de krant te lezen.

Het bericht gaat verder. "In een vernietigend opiniestuk voor de Nederlandse krant NRC betoogt meneer Luyendijk dat het VK profiteert van het lidmaatschap van de EU, en het tegelijkertijd van binnen ondermijnt." En: "In een voortzetting van Project Fear claimt de Nederlander dat het VK financieel nooit volledig zou herstellen in het geval van een Brexit, maar hij vindt wel dat de EU op vriendelijke voet met elkaar moeten verdergaan."

Als je dit bericht al fel vindt, waag je dan al helemaal niet aan de reacties onder het stuk. Daar krijgt Luyendijk het het zwaarst te verduren. Een greep: "Blijf bij het planten van tulpen en kaasmaken, jij gekke Eurofiel." Of wat dacht je van: "WAT EEN COMPLETE AARSHOOFD, EEN VAN DE REDENEN WAAROM WE UIT DE EU GAAN IS OM HERSENLOZE, ONWETENDE OELEWAPPERS ALS HEM." Of: "Ahhh, nog zo'n "tolerante Nederlandse liberaal" die intolerant is tegenover anderen en ze pest als ze het niet met hem eens zijn."

In werkelijkheid zegt Luyendijk veel dingen niet waar hij om gelaakt wordt op de Engelse site, of in ieder geval: niet op die manier. Wél besteedt hij in zijn opiniestuk aandacht aan de volgens hem kwalijke rol die Engelse tabloids - zoals The Daily Express - in het Brexit-debat hebben gespeeld. Zo schrijft hij:

"De afgelopen decennia hebben tabloids als The Sun, Daily Mail en Daily Express hun miljoenen lezers een dagelijkse dosis overdrijvingen, verdraaiingen en leugens over de EU geserveerd. Hetzelfde geldt voor Daily Telegraph and The Times."

Should I stay?

Vandaag in de Londense Underground:

Twitter avatar RichPreston Rich Preston Today on the @northernline - #EUref voting day is one day away... https://t.co/kKfknyBfNR

'Bremain' behoudt voorsprong in peilingen

Volgens de 'peiling der peilingen' van het gezaghebbende What UK Thinks ligt het blijven-kamp nog steeds nipt voor, twee dagen voor het referendum:

George Soros waarschuwt voor "Black Friday bij Brexit

De beroemde Amerikaanse beursspeculant George Soros heeft gewaarschuwd voor een "Black Friday" als de Britten uit de Europese Unie stappen. Dat schrijft de zakenmagnaat woensdag inThe Guardian. Volgens de belegger zal het pond bij een Brexit een hardere koersval maken dan toen de munt in 1992 door Soris werd weg gespeculeerd uit het Europese Monetaire Stelsel (EMS), het Europees stelsel van vaste wisselkoersen.

Soros verdiende indertijd miljarden aan de daling van het pond na het vertrek uit het EMS. De Britse regering voorspelde een zware recessie bij een dergelijk scenario, maar die bleef uit. NRC-economieredacteur Maarten Schinkel schreef dinsdag:

“De te hoge inflatie liep in 1993 terug, de economische groei nam toe. Alleen de overheidsfinanciën kregen een dreun, maar dat werd in de jaren negentig alweer gerepareerd.”

De gevolgen zullen bij een Brexit echter ernstiger zijn dan in 1992, zo voorspelt Soros. “Het pond zal een snelle en scherpe daling maken als ‘Vertrekken’ wint”, aldus Soros. Hij voorspelt een daling van 15 tot 20 procent. Britse gezinnen zullen er duizenden euro's per jaar op achteruit gaan.

Het laatste debat

De laatste woorden in het laatste debat voor de Britten morgen naar de stembus gaan: ,,Donderdag kan onze Onafhankelijkheidsdag zijn.”

Boris Johnson, oud-burgemeester van Londen, kreeg er een staande ovatie voor in het Wembley-stadion in Londen. Het was zijn sterkste bijdrage. Johnson had – natuurlijk – de lachers op zijn hand toen hij zei dat de EU belemmert dat de Amerikanen haggis eten (foutief, het importverbod op het Schotse gerecht van schapenmaag is door de VS ingesteld).

Maar opnieuw waren Gisela Stuart (Labour) en de kalme Andrea Leadsom (Conservatief) het die door hun herhaling van ,,neem de macht terug” de boodschap van het pro-Brexit-kamp erin hamerden. Een Verenigd Koninkrijk buiten de EU kan zijn eigen wetten vaststellen, zijn eigen grenzen bewaken, zijn eigen immigratiemaxima bepalen. Waar mogelijk bevatte hun antwoord een verwijzing naar immigratie of Turkije.


Het Blijven-kamp was van samenstelling veranderd sinds het vorige grote debat, en met succes. Vakbondsvrouw Frances O’Grady was zwak, maar Sadiq Khan, de nieuwe burgemeester van Londen effectief door op iedere ,,neem de macht terug” te antwoorden dat ,,verlies van een plek aan tafel juist verlies van macht” betekende.

Onbetwiste winnaar van de avond was Ruth Davidson, de leider van de Schotse Conservatieven. Een no nonsens-vrouw die scoorde op de vraag of het Verenigd Koninkrijk wel zo veilig was binnen de EU, onder meer door naar haar eigen militaire achtergrond te verwijzen. ,,Met respect” had ze een gepensioneerd generaal aangehoord die een Brexit wil. ,,Maar als de baas van [geheime dienst] MI6 me vertelt dat ik veiliger ben in de EU, dan luister ik.”

Citi: nipte overwinning 'Blijven' kan nog steeds onrust veroorzaken

Als de uitslag donderdag nét in het voordeel van het Blijven-kamp uitvalt, kan dat nog steeds de politieke stabiliteit in zowel het Verenigd Koninkrijk als de Europese Unie ondermijnen, Dat schrijven onderzoekers van Citigroup, de op een na grootste bank van de Verenigde Staten, woensdag in een bericht aan klanten. Dat meldt persbureau Reuters.

"Wij schatten de kans op 60 procent dat de meerderheid van de Britse stemgerechtigden donderdag zullen kiezen voor 'Blijven' bij het referendum", zo staat in het bericht te lezen. Mocht het pro-Brexit-kamp aan het langste eind trekken, zal de mondiale economie met fikse gevolgen te kampen krijgen, aldus Citi. Volgens de onderzoekers zal de verwachte economische groei van zowel de EU als het Verenigd Koninkrijk dan naar beneden worden bijgesteld.

De laatste campagnedag

Over 24 uur gaan de stembussen open. Vandaag gaat het daarom niet meer om zieltjes winnen (nog 11 procent van de kiezers is onbeslist) maar om mobiliseren. Want wat morgen telt, is welke partij haar achterban naar de stembus krijgt.

Twitter avatar paul1kirby Paul Kirby The #Brexit vote will come down to turnout. Brilliant infographic from @mattsmithetc https://t.co/2hm2Df3irP

Hoe lager de opkomst, hoe groter de kans het pro-Brexit-kamp wint. Komt de opkomst boven de 50 procent, dan wordt de kans groter dan Blijven wint. Maar komt de opkomst boven de 75 procent, dan wordt de kans dat Brexit wint weer groter.

De uitleg: bij een lage opkomst gaan diegenen stemmen die dit thema héél belangrijk vinden – de Brexiteers en UKIP-stemmers – en diegenen die het als plicht zien, 65-plussers dus. En die blijken volgens allerlei peilingen het meest voorstander van een Brexit te zijn.

Bij een opkomst van boven de 50 procent (vergelijkbaar met Lagerhuisverkiezingen), komen ook de veertig- en vijftig-plussers opdagen, het werkende deel van de bevolking dus, en is de kans groter dat jongeren gaan stemmen – belangrijk voor het Blijven-kamp omdat jongeren pro-Europeser zijn.
Bij een opkomst van boven de 75 procent (vergelijkbaar met het Schotse referendum) is het enthousiasme zo groot dat ook groepen die normaal nooit gaan stemmen, dat nu wel doen. En juist in die groepen is de scepsis over de EU weer groot.


Noem drie voordelen van lidmaatschap

The Sun opent weer met koningin Elizabeth. Nu zou ze tijdens een etentje haar gasten hebben gevraagd: ‘Kunt u drie voordelen van lidmaatschap opnoemen?’ De vraag die de afgelopen weken bij vele etentjes, in pubs en op bijeenkomsten werd gesteld.

Maar volgens biograaf Robert Lacey is het een teken dat ze pro-Brexit is. Buckingham Palace antwoordt zoals altijd dat het geen commentaar geeft op privégesprekken die de koningin hield.

Twitter avatar suttonnick Nick Sutton Wednesday's Sun front page: Give me 3 good reasons to stay in Europe #Tomorrowspaperstoday #bbcpapers #euref https://t.co/1BBqHHl0X7

Daily Mail en Daily Mirror bekennen kleur

De Daily Mail roept vanochtend op tot Brexit, de Daily Mirror tot Blijven. Wederom niet verrassend. Maar wat wel opvalt, is het verschil tussen de Daily Mail die je in Engeland koopt, en de Scottish Mail, die je in Schotland vindt.

Twitter avatar nickeardleybbc Nick Eardley Let's try that again. UK Daily Mail backing Leave. Scottish edition front page different #EUref https://t.co/iEN0MPs5zB

Het euroscepsis is in Schotland net zo groot als in Engeland. Maar de stap ook echt de EU te verlaten, is er voor de meeste Schotten een te ver.

Bond voor Blijven

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Nog een Bekende Blijver: Bond #DanielCraig #EUref https://t.co/c86daAIMwB

Ook Daniel Craig heeft zich uitgesproken voor Blijven (hoe Bond-voorgangers Sean Connery, Timothy Dalton en Roger Moore denken, is onbekend). Het citaat op zijn T-shirt is een variatie op een gedicht van John Donne (1572-1631):

No man is an island entire of itself; every man
is a piece of the continent, a part of the main;
if a clod be washed away by the sea, Europe
is the less, as well as if a promontory were, as
well as any manner of thy friends or of thine
own were; any man's death diminishes me,
because I am involved in mankind.
And therefore never send to know for whom
the bell tolls; it tolls for thee.

Geen uitbreiding voor de Balkan?

Meer naar het zuiden is er eveneens onrust, onder kandidaat-EU-lidstaten en hun buurlanden. Indien Brexit het haalt, “zal de uitbreidingsidee voor Servië, Bosnië-Herzegovina, Macedonië, Montenegro en Albanië in gevaar komen”, waarschuwde de Kroatische ambassadeur in het VK Ivan Grdesic op een recent debat in Londen.

“Het VK is de voornaamste voorstander van uitbreiding.” Indien het vooruitzicht op toetreding wegvalt, dreigt politieke stagnatie in de Balkan. “De enige wortel [beloning] die deze landen zien is het EU-lidmaatschap.”

Door Roeland Termote

Einde van de beschaving

En dan zijn er de doemscenario’s. Niemand stelde het krasser dan voormalig Pools premier en huidig voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk. Hij vertelde aan Bild:

"Als geschiedkundige vrees ik dat Brexit het begin zou kunnen zijn van de vernietiging van niet alleen maar de EU, maar de westerse politieke beschaving in haar geheel.”

I appeal to the British citizens: Stay with us. We need you. Together we will cope with future challenges. Apart it will be more difficult.

— Donald Tusk (@eucopresident) June 20, 2016


“De ervaring van de communistische collaps beïnvloedt sterk de manier waarop Oost-European Brexit percipiëren en verwerken,” licht Ivan Krastev, directeur van het Centrum voor Liberale Strategieën in Sofia, toe in de The New York Times:

“Ze stemmen voor nationalisten niet omdat ze willen dat die de Europese Unie kapotmaken, maar omwille van de gok van Pascal: omdat ze klaar willen zijn voor het geval dat de Unie collectieve zelfmoord zou plegen.”

Het is vooral de psychologische impact van een Brexit die van belang zal zijn, voorspelt hij.

De Tsjechische premier Bohuslav Sobotka goot in februari al enige olie op het vuur: “De gevolgen [van een Brexit] zouden echt enorm kunnen zijn,” vertelde hij aan het nationale persagentschap CTK. “We kunnen over een aantal jaar ook in dit land debatten verwachten over het verlaten van de EU, indien Groot-Brittannië de EU zou verlaten.”

Maar Tsjechische commentatoren reageerden onderkoeld. “Een Tsjechische yeti die Czexit heet,” was de lacherige riposte van commentator Miroslav Korecky in de krant Mlada fronta Dnes. Ondanks traditioneel eurosceptische tendenzen ziet Korecky namelijk weinig geestdrift in zijn land voor EU-uittreding.

Ook ten oosten van Praag geldt de EU nog steeds als te populair om echt in vraag te stellen. Zowel de bevolking als de elites profiteren van het vrije reizen, de economische integratie en de miljarden subsidies die van west naar oost vloeien.

Maar frustratie onder de economische achterblijvers en fors verzet tegen verzoeken uit de omgekeerde richting, zoals het opnemen van vluchtelingen, zijn ook een voedingsbodem voor populistische anti-EU-retoriek. Indien de subsidiestromen in de toekomst opdrogen en de keuze gaat tussen zich schikken naar de Europese kernlanden of zoveel mogelijk macht in de hoofdstad houden, kan de voedingsbodem voor euroscepticisme ook onder elites toenemen.

Door Roeland Termote

Warschau alleen met de Balten?

Het nationaal-conservatieve kabinet van Recht en Rechtvaardigheid (PiS) heeft nog andere redenen om het VK erbij te willen houden. “Onder het huidige leiderschap ziet Warschau Londen –meer dan Berlijn— als haar cruciale bondgenoot in de Europese Unie,” schrijft Agata Gostyńska-Jakubowska van het Centre for European Reform, een Londense denktank. “En het verzet zich tegen de Duitse visie van verdere politieke integratie in de EU.”

Als lidstaat die nog niet tot de eurozone behoort en met een regering die gebrand is op het behoud van soevereiniteit, vreest Warschau het wegvallen van het Britse tegengewicht voor de Frans-Duitse as. Bovendien is het bang dat die tandem zonder de Britten minder assertief zal zijn ten opzichte van Moskou. Het VK toont, meer dan veel andere West-Europese landen, oog voor de strategische positie van Polen en het Balticum en speelde ook een Europese voortrekkersrol inzake defensie.

Ook in de strubbelingen tussen Warschau en Brussel over de Poolse omgang met de rechtstaat, zou PiS een bondgenoot verliezen als de fractiegenoten van de Britse Conservatieven niet meer in het Europese Parlement zouden zetelen.

Door Roeland Termote

Poolse exodus?

Voor veel Polen is de schrik voor Brexit persoonlijk. Met 850.000 Polen gaat het om de best vertegenwoordigde niet-Britse nationaliteit in het Verenigd Koninkrijk. In 2004, het jaar van de Poolse EU-toetreding, hadden slechts 69.000 inwoners de Poolse nationaliteit.

Behoudens onverwacht drastische maatregelen na een Brexit-stem, moet wie al in het land is, niet onmiddellijk terug. Niettemin dreigt onzekerheid voor de enkele honderdduizenden Polen die nog geen vijf jaar op Brits grondgebied verkeren, aldus de Poolse denktank PISM. Ook wie nog naar het VK wil komen, of zijn leven wil verdelen tussen beide landen, zou de impact van het referendum kunnen voelen.

Een nieuwe 47 procent van de ondervraagden in een grootschalige onderzoek van peiler IBRiS onder Polen in het VK wil hoe dan ook blijven. 26 procent zegt slechts naar Polen terug te zullen gaan indien het VK hen geen andere optie laat.

De Poolse regering ziet getalenteerde werkkrachten weliswaar graag terugvloeien naar het thuisland, maar het recht op vrij rondreizen en werken is voor veel Polen het voornaamste voordeel van de Europese Unie. De verdediging van dat recht zal voor Warschau en andere Oost-Europese hoofdsteden een cruciaal punt zijn in post-Brexitonderhandelingen.

Door Roeland Termote

Cameron: Uit is onomkeerbaar

Twitter avatar SkyNews Sky News David Cameron says, "being a member of the European Union, gives us strength in the world." #EUref https://t.co/rh1kxHxnaT

Premier David Cameron heeft zojuist een laatste (?) pleidooi vóór EU-lidmaatschap gehouden. Hij zei niets nieuws, maar het feit dat hij zijn toespraak hield voor de deur van 10 Downing Street, zijn ambtswoning, is veelzeggend. Hij liet zich nu eens niet in opgerolde hemdsmouwen zien, maar als de staatsman met als achterdoek de beroemde deur.

Cameron waarschuwde:

,,Als we ‘uit’ stemmen, is dat het. Het is onomkeerbaar. We zullen de EU voorgoed verlaten, en de volgende generatie zal veel langer met de gevolgen daarvan moeten leven dan wij.”

,,Dit is paniek”, concludeerde zijn voormalige rechterhand Steve Hilton, van het pro-Brexit-kamp.

Londen en Schotland vs. (bijna) de rest

Een mooie kaart op basis van een YouGov-peiling. Blauw is Brexit.

Twitter avatar jimwaterson Jim Waterson EU ref, as with lots of UK politics, is now basically London/Scotland/Brighton/Bristol/Oxbridge vs rest of country. https://t.co/RuCHh5vnR4

Chat met een Brexiteer

Waarom willen zoveel Britten de EU uit? Zoveel gedoe, terwijl ze toch best wat aan Europa hebben? Chat hier met een fervente Brexiteer die je probeert te overtuigen.

Praat met een Brexiteer

 
Met dank aan Peter Yeung.

Beckham voor Blijven (2)

Leave.EU, een van de Brexit-campagnes suggereert dat Victoria Beckham in tegenstelling tot haar man wél voor een vertrek is. Klopt niet, laat zij op Instagram heel duidelijk weten:

victoria

Beckham voor Blijven

Er waren niet veel BB'ers (Bekende Britten) over die nog geen kleur hadden bekend. Maar, met twee dagen te gaan, heeft Blijven er weer eentje binnengehaald: David Beckham.

Twitter avatar MattChorley Matt Chorley Weeks ago I asked Remain who their dream supporter would be. Response was David Beckham. Now... https://t.co/qE3B3jUAj7

Vandaag over het referendum in nrc.next

In nrc.next schrijft NRC-economieredacteur Maarten Schinkel dinsdag dat een vertrek van Groot-Brittannië uit de Europese Unie in alle opzichten riskant is. De doorrekeningen van economen schetsen een gitzwart scenario bij een Brexit. Maar, zo waarschuwt hij, ook als het effect mild is levert dit mogelijk problemen op: de drempel bij andere lidstaten voor soortgelijke referenda wordt steeds lager.

Ook voor de Nederlandse relatie met de EU zou een Brexit extra hard aankomen, schrijft NRC-redacteur Mark Kranenburg in nrc.next. Als we onze meest gelijkgezinde bondgenoot kwijtraken, zou dit ervoor kunnen zorgen dat Nederland verder af komt te staan van andere lidstaten. "Nederland ziet het VK als een verzekeringspolis tegen Frans-Duitse dominantie."

Volgens Joris Luyendijk is het hoog tijd dat de Europese lidstaten Groot-Brittannië de deur wijzen, schreef hij maandag al in een opiniestuk in NRC Handelsblad. Volgens de schrijver, die de afgelopen jaren in Londen woonde, heeft Groot-Brittannië al die tijd dubbelspel gespeeld.

"Het [Groot-Brittannië] profiteerde van het lidmaatschap van een club om deze tegelijkertijd van binnenuit te ondermijnen en zelfs te chanteren. In het Brexitreferendum van 23 juni stemt een kleine meerderheid er waarschijnlijk voor om in de EU te blijven. Het dubbelspel gaat dan door, net op een moment dat de EU alleen kan overleven als zij diepgaand wordt hervormd. Dat vergt leden die eerlijk en met open vizier optreden. Het is daarom beter als de EU en het Verenigd Koninkrijk als vrienden uit elkaar gaan."

Guardian en Telegraph bekennen kleur

Niet verrassend, maar The Guardian is voor Blijven

Twitter avatar suttonnick Nick Sutton Tuesday's Guardian front page - Soros: EU exit risks ‘black Friday’ #tomorrowspaperstoday #bbcpapers #euref https://t.co/bQ5dMLeQTP

In het hoofdcommentaar schrijft de krant:

It is a fantasy to suppose that, if Britain votes to leave, these victors would want to maintain or extend protections for pensioners or workers. On the contrary. Human rights, equality, health and safety, and aid to refugees would be out of the window. Those who vote to leave as a protest against the elite will, in truth, be handing the keys to the very worst of that elite.

Ook The Daily Telegraph bekent kleur, en gaat zo als verwacht mee met zijn columnist Boris Johnson. Voor Brexit dus:

Twitter avatar suttonnick Nick Sutton Tuesday's Telegraph front page: EU vote goes down to the wire #tomorrowspaperstoday #bbcpapers #euref https://t.co/BQHmGTx9fM

In supporting a vote to leave, we are not harking back to a Britannic golden age lost in the mists of time but looking forward to a new beginning for our country. We are told it is a choice between fear and hope. If that is the case, then we choose hop

Hoe betrouwbaar zijn die peilingen?

Hoe gaat het onderwijl met de peilingen? De laatsten sinds de moord op Lagerhuislid Jo Cox geven een gemengd beeld: YouGov meldde maandag voorsprong voor Brexit, ORB voor Blijven. Vandaag komen daar twee nieuwe peilingen bij.

Twitter avatar MSmithsonPB Mike Smithson Updated and CORRECTED polling table https://t.co/6T16EuOkMC

Zoals eerder in dit blog gemeld, voorzichtigheid is geboden.

  1. De opiniepeilers zaten er bij de verkiezingen van vorig jaar naast
  2. Noord-Ierland wordt niet meegeteld (om historische redenen, tijdens de Troubles was het te gevaarlijk iemand naar politieke voorkeur te vragen)
  3. Telefonische opiniepeilingen gaan naar landlijnen, en missen dus jongeren (maar vangen wel weer ouderen zonder internet)
  4. Onlinepeilingen geven een groter aantal Brexit-stemmers weer dan telefonische

Na de verkiezingen zijn er wel lessen geleerd. Het NatCen Social Research, dat onderzoek doet naar opvattingen van Britten over heel veel zaken voor de jaarlijkse Social Attitude Survey, deed langdurig onderzoek naar hoe er over de EU wordt gedacht.

Het onderzoeksbureau schat de kans op een Brexit in op 31 procent:

Twitter avatar NCPoliticsEU NCP EU Referendum #EUref probabilities (%): UK TO VOTE REMAIN 69 (+6) UK TO VOTE LEAVE 31 (-6) https://t.co/hUxOTPhRiB #Brexit https://t.co/Iwws4GsdwZ

En de bookies? Die meldden op basis van inzetten dat Blijven gaat winnen:

Twitter avatar LadPolitics Ladbrokes Politics Ladbrokes: Brexit chances now 25% https://t.co/ztkRXVy2zD https://t.co/QBMaYjri13

Alhoewel dé deskundige op het gebied van opiniepeilers twijfelt aan de betrouwbaarheid van de bookmakers:

Twitter avatar iankatz1000 Ian Katz Polling guru John Curtice says betting markets now "seriously underestimating possibility of vote to leave" #newsnight

En aan het optimisme van de markten:

Twitter avatar janemerrick23 Jane Merrick Curtice says markets are "seriously underestimating the chances of a leave vote" 😱 #newsnight

Nieuw liveblog

Voor de laatste twee dagen voor het Britse EU-referendum hebben we een nieuw liveblog geopend.

Teruglezen wat we de afgelopen weken hebben bijgehouden? Dat kan hier.