Op deze drie manieren wordt blockchain nu al gebruikt

blockchain De techniek achter bitcoin wekt hoge verwachtingen. Maar wat gebeurt er nu al?

Illustratie Studio NRC

„Dit kan de hele financiële sector veranderen.” „Blockchain gaat ervoor zorgen dat niets hetzelfde blijft.” De grote beloftes en superlatieven vliegen je om de oren op de Dutch National Blockchain Conference, maandag in Amstelveen. Er zijn weinig nieuwe technologieën die zo veel aandacht en geld trekken uit de techwereld en de financiële sector als blockchain.

Met deze technologie is een onveranderlijk, openbaar onlineregister van allerhande transacties bij te houden zonder tussenkomst van een derde partij. Het netwerk van gebruikers controleert via wiskundige principes automatisch of een transactie geldig is of niet en legt de transactie vervolgens vast. De belofte van blockchain is dat veel meer zaken op die manier kunnen worden geregistreerd en dat die registers door iedereen te vertrouwen en door iedereen in te zien zijn.

Nu nog verdienen veel bedrijven, waaronder bijvoorbeeld banken en notariskantoren, aan het bijhouden en controleren van registers. Dat is straks misschien niet meer nodig. Op welke manieren wordt blockchain nu al gebruikt?

1. Financiële sector

Blockchaintechnologie wordt oorspronkelijk gebruikt voor transacties in de digitale valuta bitcoin. Het is dus niet gek dat in de financiële sector veel interesse is in de techniek. Vrijwel alle grote banken hebben de afgelopen maanden investeringen en experimenten met blockchaintoepassingen aangekondigd. Zo werkt ABN Amro sinds kort met het Havenbedrijf Rotterdam aan een experiment om scheepsladingen die in de haven komen te registreren via een blockchain. „Nu wordt informatie over die ladingen bij verschillende partijen geregistreerd: de importeur, de exporteur, het Havenbedrijf, de douane, de bank die het vervoer financiert”, zegt Karin Kersten, die de blockchainactiviteiten van ABN Amro leidt. Op een blockchain is die informatie op één plek in te zien en te controleren.

Ook ING werkt aan experimentele blockchaintoepassingen: voor het bijhouden van internationale contracten bijvoorbeeld, en voor het voeren van onderdelen van de interne financiële administratie. Maar Mark Buitenhek, verantwoordelijk voor de blockchainexperimenten van ING, waarschuwt tegelijkertijd voor al te grote verwachtingen: „Vorig jaar dacht ik dat 2016 het jaar zou worden van de grote doorbraak. Maar het duurt toch wat langer. Die doorbraak komt vast binnen enkele jaren maar er zijn nog veel problemen op te lossen.” Volgens hem moeten er tussen bedrijven nog goede afspraken gemaakt worden over hoe ze blockchaintechnologie precies gaan gebruiken, en welke technologiestandaarden ze hanteren.

2 Energiebedrijven

In de energiesector is een grote verschuiving gaande van centraal opgewekte elektriciteit in centrales naar wind- en zonne-energie die consumenten met eigen installaties opwekken en doorverkopen. Maar ook voor doorverkoop van die energie is vaak nog een derde partij nodig. Dat doen de bedrijven Vandebron en Powerpeers bijvoorbeeld: die koppelen via een digitaal platform energieopwekkers aan gebruikers en vragen daarvoor een commissie.

Energiebedrijven experimenteren met blockchain om te kijken of doorverkoop van energie ook via blockchain kan. In het Amerikaanse Brooklyn, in de staat New York, experimenteert het bedrijf LO3 Energy met blockchaintechnologie Ook de Nederlandse netbeheerder Enexis werkt aan vergelijkbare plannen.

3 De zorg

„Blockchain kan ervoor zorgen dat medische informatie over patiënten op een veilige manier samengebracht kan worden”, zegt Arno Laeven, hoofd van het blockchain-lab van Philips. Nu zijn verschillende medische gegevens nog verspreid over instellingen: van verzekeraar tot ziekenhuis tot huisarts. Als die informatie via blockchain geregistreerd kan worden, kan die toegankelijk worden voor zorgverleners die die informatie nodig hebben. Philips werkt daaraan.

Ook de Nationaal Commissaris Digitale Overheid, Bas Eenhoorn, ziet het registreren van informatie over de zorg als nuttige toepassing. „Bijvoorbeeld om activiteiten van diverse zorgleveranciers goed bij te houden.” Er zijn dan nog wel grote uitdagingen wat betreft de privacy van patiënten: gevoelige medische gegevens kunnen niet zomaar voor iedereen toegankelijk zijn.

Tussen alle beloftes klinken op het congres ook kritische geluiden. Een diefstal afgelopen vrijdag van de digitale valuta ether met een waarde van tientallen miljoenen euro’s roept vragen op over de veiligheid van systemen op basis van blockchaintechnologie. Naast bitcoin is ether een belangrijke digitale valuta voor blockchaintechnologie.

Veel sprekers waarschuwen bovendien voor al te groot optimisme op korte termijn. De technologie is nog jong, het is onzeker wat bedrijven, overheden en burgers er straks precies mee kunnen. Ook is nog niet altijd duidelijk voor welke problemen blockchain nou eigenlijk de oplossing is. Het wemelt van de experimenten, in allerlei branches. Maar toepassingen waarmee nu al echt structureel geld wordt verdiend zijn er nu nog niet of nauwelijks.

Dat blockchaintechnologie potentieel veel kan veranderen, daar is iedereen het op de Dutch Blockchain Conference wel over eens. Maar het blijft vooralsnog vooral bij beloftes en grote verwachtingen.