Voor €6.500 heb je het Rijks in huis

Al 500 mensen kochten het boek Rijks, Masters of the Golden Age, à 6.500 euro. Wat bezielt hen om dit in alle opzichten exceptionele boek te kopen?

Chris de Jong

In de Photogallery van Marcel Wanders’ studio in Amsterdam is het donker. De vloer is zwart, de wanden, de piedestals. Hier kunnen potentiële kopers op afspraak een inkijkexemplaar bekijken van Rijks, Masters of the Golden Age. (6.500 euro). Het ligt opengeslagen op de speciale standaard (ook zwart) die je erbij krijgt als je het boek koopt, op de pagina’s liggen handschoentjes voor als je wilt bladeren.

Het boek is enorm: 70 bij 50 bij 9 centimeter, 450 pagina’s dik en 35 kilo zwaar. Het bevat afdrukken van meer dan zestig iconische schilderijen, van De Liefdesbrief van Vermeer via Saenredams Interieur van de Sint-Odulphuskerk in Assendelft tot Frans Hals’ Portret van een stel. Veel ervan zijn een paar keer afgebeeld, maar dan als honderden malen uitvergrote details, soms denk je er een nog onontdekt abstract schilderij in te zien.

Het project Rijks, Masters of the Golden Age begon een jaar of vier geleden, met een opmerking van uitgever Steven Hond tegen ontwerper Marcel Wanders van Moooi: „Waarom is er eigenlijk nog geen boek over de Eregalerij van het Rijksmuseum?” Meestal volgt op dit moment van het verhaal de zin ‘en toen ging het snel’, maar dat was hier niet het geval. Elise de Bres, die er na een jaar bij werd gehaald als projectleider: „Het project werd steeds groter. En duurde alsmaar langer. Maar dan zei Marcel: ‘Maak je niet druk. Rembrandt had ook geen haast’.”

Die lange duur van het project begon al met de zoektocht naar mensen die een of twee schilderijen wilden kiezen en daarover ook geïnterviewd wilden worden: ontwerpers, fotografen, musici, filmregisseurs, kunstenaars. „Het moest een divers gezelschap zijn, dat de top vertegenwoordigt in hun vakgebied. En ze moesten de kopers van het boek aanspreken.”

Uiteindelijk werden dertig „toonaangevende hedendaagse denkers” (de definitie is van Wanders) als Ferran Adrià (topkok), Peter Guidi (jazzmusicus) en Jan de Bont (filmregisseur) bevraagd over hun keuze. De interviews zijn gebundeld in een apart boekje, uitspraken eruit zijn gekalligrafeerd weergegeven naast de schilderijen. Nederlandse lingerieontwerper Marlies Dekkers over De Liefdesbrief: „I feel the urge to lick her glossy lips, full and ripe.” Fotograaf Anton Corbijn over Winterlandschap van Jacob Isaakszoon van Ruisdael: „Pessimism and optimism are both in it.”

Maar het eigenlijke, tijdvretende werk ging zitten in het afdrukken van de schilderijen: welke inkt, welk papier, wat voor druktechniek. Besloten werd om drie edities van het boek te maken: behalve de Limited Edition ook een Unique Art Edition (opdruk van goudfolie, kalligrafie in een taal naar keuze, prijs op aanvraag) en in augustus komt nog een koffietafelboek uit (5 kilo, 125 euro).

Van de Limited Edition à 6.500 euro zijn intussen zo’n 500 exemplaren verkocht, meestal via boekwinkels. Maar kopen hoeft niet, alleen kijken kan ook: er zijn een paar bibliotheken die het boek hebben aangeschaft. En die hebben bladermomenten. In Arnhem bijvoorbeeld, kun je nu elke zaterdag om twee uur „echt meekijken in het boek” wanneer een medewerker, met handschoenen aan, de meest aansprekende pagina’s laat zien.

    • Gretha Pama Foto’s Niels Blekemolen