Strijd over werkminuten bij PostNL

Post Onrust op de werkvloer bij PostNL: ‘voorbereiders’ klagen over de hoge werkdruk en de moeizame uitbetaling van gewerkte tijd.

Volgens vakbond FNV hanteert PostNL een ‘repressief systeem’ op de werkvloer in voorbereidingscentra FOTO: Robin van Lonkhuijsen

Elke minuut telt bij PostNL. Letterlijk. De werktijd van werknemers van zogenoemde voorbereidingslocaties wordt tot op de minuut geregistreerd. Wc-bezoek of koffie halen gaan van de werktijd af, overwerk wordt niet betaald. De druk om sneller te werken is groot.

Bijna honderd medewerkers van PostNL in Nijmegen legden donderdagochtend een uur lang het werk neer, uit protest tegen de hoge werkdruk en het niet uitbetalen van gewerkte uren. Een ultimatum van vakbond FNV om te praten over een andere werktijdenregeling loopt maandag om 10.00 uur af. FNV-bestuurder Etienne Haneveld: „PostNL hanteert een repressief systeem. Dit deugt niet, dit moet anders.” Volgens Haneveld is de onvrede een landelijke kwestie die al langer speelt. In Arnhem legden werknemers begin vorig jaar om dezelfde reden het werk neer.

Tien euro per uur

PostNL (omzet 3,4 miljard euro, 49.000 werknemers) opereert in een krimpende markt. Pakketbezorging groeit, maar postbezorging daalt jaarlijks met circa 10 procent. Het verklaart de verdwijnende banen en de discussies over schijnzelfstandigheid van pakketbezorgers en over een lagere vergoeding voor servicepunten. Minder zichtbaar zijn de werkomstandigheden bij de 80 voorbereidingslocaties, waar de reeds voorgesorteerde post wordt klaargemaakt voor bezorging.

Het gaat om bescheiden banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt: een aanstelling van acht of tien uur per week, een loon van negen of tien euro per uur. Zogenoemde teamcoaches zijn verantwoordelijk voor 15 tot 25 werknemers, die binnen een vooraf vastgestelde tijd hun post moeten hebben voorbereid.

Daar gaat het mis, vertellen twee werknemers uit PostNL-vestigingen in Amersfoort en Groningen, afzonderlijk van elkaar. De een wil anoniem blijven, de ander is per eind juni zijn baan kwijt en heeft zich net beklaagd bij de klokkenluiderscommissie.

Alle conflicten en frustraties op de werkvloer gaan over werktijd, meer precies het verschil tussen gewerkte en betaalde tijd. Een computermodel berekent de tijd die nodig is voor het verwerken van een bepaalde hoeveelheid post, de normtijd. In de praktijk haalt bijna niemand die norm, en is de werkelijke werktijd langer. Uitbetaling van die extra minuten is een probleem. De teamcoach wijt de overschrijding aan het werktempo van de werknemer. Een aanvraag voor uitbetaling via een zogeheten ‘Oranje kaart’ is een moeizame procedure, die vaak stuit op onwil van de leidinggevende. De teamcoach mag het budget immers niet overschrijden.

De werksfeer is slecht, zeggen de werknemers uit Amersfoort en Groningen. Mensen zijn „lamgeslagen” en bang om zaken aan te kaarten. Iedereen is beducht dat het aantal uren waar hij of zij voor is aangenomen, wordt teruggeschroefd. Wie wel aan de bel trekt, wordt daarop aangekeken door collega’s. Het contract van lastige werknemers wordt niet verlengd. „De teamcoach wil graag makke schapen.”

    • Mark Duursma