Oud-directeur kerncentrale kan beweringen afval onderbouwen

‘Wij van NRG adviseren NRG’. Dat was een betere kop geweest boven het artikel van Karel Knip op 28 mei dan wat er nu stond: ‘De onverwachte drone-aanval op Petten’.

Oud-directeur van ECN/NRG, Frans Saris, haalde in Argos, Een Vandaag en de Volkskrant hard uit naar zijn voormalige werkgever. Hij bekritiseert vooral de omgang met kernafval. Saris zegt dat het feit dat er nu weer 1647 vaten met gemengd hoog-, midden- en laagradioactief afval liggen in Petten betekent dat er door de NRG stiekem vaten zijn bijgezet. Want Saris heeft, voor zijn vertrek in 2002, al het laag- en midden-actieve afval gesorteerd en afgevoerd naar de COVRA. Dat is de plek waar al het kernafval in Nederland hoort te worden opgeslagen.

Volgens Karel Knip is – „of lijkt” – dat niet waar. En hoe weet Knip dat? De COVRA vermoedt dat het niet waar is! Ze kunnen het niet vinden in de aanvoergegevens van die jaren. Maar de NRG zou dat toch moeten weten? Heeft Knip dat niet gevraagd? Of heeft hij, net als wij, geen antwoord gekregen van de NRG?

Saris kan zijn beweringen over de afvoer van het afval onderbouwen met documenten. Daarmee weten wij nog niet helemaal zeker of op dit punt alles klopt. Maar we vonden het belangrijk genoeg om te melden. Temeer daar de door Saris genoemde zaken die wij zelf wel konden checken, stuk voor stuk bleken te kloppen: zoals die riolering op het terrein die vervangen moest worden vanwege radioactieve vervuiling bijvoorbeeld. Een feit dat destijds niet gemeld is aan de nucleaire toezichthouder.

Knip schrijft dat de bewering van Saris dat de reactor in Petten op hoogverrijkt uranium draait niet klopt. Wat is het geval? De reactor wordt inderdaad ‘gestookt’ met laagverrijkt uranium. Maar de elementen die bestraald worden, om daarmee medische isotopen te maken, zijn nog steeds hoogverrijkt. Tegen internationale afspraken in. Dat was ook de kern van de brief van een aantal gerenommeerde wetenschappers uit de VS aan minister Timmermans van Buitenlandse Zaken in maart 2014.

Knip koerst volledig op de ontkenningen van NRG. Feit is dat NRG de vragen van Argos niet heeft beantwoord. Feit is ook dat onze verslaggever, in tegenstelling tot Karel Knip en ondanks een eerdere uitnodiging, niet welkom was op het terrein van de kernreactor in Petten. Directeur Unger weigerde vervolgens onze uitnodiging voor een interview en wilde ook niet live te gast zijn in ons programma. Geeft het niet te denken dat de voorlichter van NRG zaterdag over het stuk van Karel Knip trots twitterde als „gedegen journalistiek?”

Naschrift Karel Knip

Argos publiceert allerlei aantijgingen van oud-directeur Saris, maar krijgt die niet geverifieerd (ook al beweert het van wel). Deze krant neemt contact op Frans Saris en met de direct betrokkenen als NRG, ECN, toezichthouder ANVS en afvalverwerker Covra en stelt vast dat er veel redenen zijn om aan de conclusies van Saris te twijfelen. Saris zegt dat onder zijn bewind (voor 2002) alle laag en middelactief afval naar de Covra is afgevoerd. De NRG en ECN spreken het tegen en de Covra noemt het onwaarschijnlijk. Inmiddels blijkt Argos de kern van haar persbericht van 18 mei (kortweg: opslag radioactief afval in Petten is onveilig en tegen de wet) niet meer voor eigen rekening te willen nemen. Allicht: toezichthouder ANVS ontkent het.

Het vervuilde riool bleek een reguliere afvoerleiding voor radioactief verontreinigd water.

En dan de andere belangrijke kwestie: in Petten zal nog één jaar gebruikt worden gemaakt van hoogverrijkt uranium voor productie van medische isotopen. Inderdaad is dat in strijd met eerdere Nederlandse toezeggingen. De Amerikanen beloofden in 1968 bij de ondertekening van het non-proliferatieverdrag te werken aan nucleaire ontwapening. Daar is het ook nog niet van gekomen.

    • Kees van den Bosch